SIR ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੇ ਫਾਰਮ-6 ''ਚ ਬਦਲਾਅ ''ਤੇ SC ਸਖ਼ਤ ! ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਤੇ ਕੇਂਦਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕਰ ''ਤਾ ਨੋਟਿਸ

Monday, Oct 05, 2026 - 05:29 PM (IST)

SIR ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੇ ਫਾਰਮ-6 ''ਚ ਬਦਲਾਅ ''ਤੇ SC ਸਖ਼ਤ ! ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਤੇ ਕੇਂਦਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕਰ ''ਤਾ ਨੋਟਿਸ

ਨੈਸ਼ਨਲ ਡੈਸਕ : ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਵੋਟਰ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਦਰਜ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ 'ਫਾਰਮ 6' ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵੋਟਰ ਸੂਚੀ ਸੰਸ਼ੋਧਨ (SIR) ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਿਵਾਦ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ, ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ, ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਤੇ ਹੋਰ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰਾਂ ਨੂੰ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਜਵਾਬ ਤਲਬ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਮੁੱਖ ਜੱਜ ਸੂਰਿਆ ਕਾਂਤ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਪੀਠ ਇਹ ਜਾਂਚ ਕਰੇਗੀ ਕਿ ਫਾਰਮ 6 ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕਾਨੂੰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਅਪਣਾਈ ਗਈ ਸੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਇਸ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਗਿਆਨੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰਨ ਦੀ ਪਟੀਸ਼ਨਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਸੂਰਿਆ ਕਾਂਤ ਅਤੇ ਜਸਟਿਸ ਜੋਇਮਲਿਆ ਬਾਗਚੀ ਅਤੇ ਵੀ. ਮੋਹਨਾ ਦੀ ਬੈਂਚ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਫਾਰਮ 6 ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਮਨਜ਼ੂਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਰਿਕਾਰਡ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹਾਂਗੇ ਕਿ ਬਦਲਾਅ ਕਿਸਨੇ ਕੀਤੇ।"

ਕੀ ਹੈ ਫਾਰਮ-6 ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਵਾਦ?
ਪਟੀਸ਼ਨਰਾਂ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ 'ਵੋਟਰ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨਿਯਮ, 1960' ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰਸਮੀ ਸੋਧ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਰਾਹੀਂ ਫਾਰਮ-6 ਵਿੱਚ ਐੱਸਆਈਆਰ (SIR) ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਵਾਧੂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਜੋੜ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਨਵੇਂ ਬਿਨੈਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੂਰਵਜਾਂ (ਪਿਤਾ ਜਾਂ ਦਾਦੇ ਦਾ ਵੇਰਵਾ) ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਐੱਸਆਈਆਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸੰਦਰਭ ਮੰਗੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।

ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮਤਭੇਦ ਦੇ ਦੋਸ਼
ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਉਦੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਟੀਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ ਸੁਣਵਾਈ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਐੱਸਆਈਆਰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਫੈਸਲੇ ਤਿੰਨਾਂ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰਾਂ ਦੀ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲਏ ਗਏ ਸਨ। ਪਟੀਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਅਤੇ ਵਿਵੇਕ ਜੋਸ਼ੀ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਈ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਚੋਣ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਮੁਖੀ ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰ (CEC) ਗਿਆਨੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨਾਲ ਮਤਭੇਦ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਫਾਰਮ 6 ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਫਾਰਮ 6 ਉਹ ਅਧਿਕਾਰਤ ਬਿਨੈ-ਪੱਤਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਕੋਈ ਵੀ ਯੋਗ ਨਾਗਰਿਕ ਵੋਟਰ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਦਰਜ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਫਾਰਮ ਵਿੱਚ ਬਿਨੈਕਾਰ ਦਾ ਨਾਮ, ਸਬੰਧੀ (ਪਿਤਾ/ਪਤੀ ਆਦਿ) ਦਾ ਵੇਰਵਾ, ਲਿੰਗ, ਜਨਮ ਮਿਤੀ, ਮੌਜੂਦਾ ਪਤਾ ਅਤੇ ਪਛਾਣ/ਸਤਿਆਪਨ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਜਗ ਬਾਣੀ ਈ-ਪੇਪਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਐਪ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

For Android:- https://play.google.com/store/apps/details?id=com.jagbani&hl=en

For IOS:- https://itunes.apple.com/in/app/id538323711?mt=8

For Whatsapp:- https://whatsapp.com/channel/0029Va94hsaHAdNVur4L170e

 


author

Shubam Kumar

Content Editor

Related News