ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਰਹੱਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇਗੀ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ! 2029 ਤੱਕ ਸਿੱਕਮ ਤੋਂ ਭੂਟਾਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇਗੀ ਰੇਲ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ- ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ’ਚ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਿੱਕਮ ਅਤੇ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਭੂਟਾਨ ਤੱਕ ਰੇਲ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਕਵਾਇਦ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਿੱਕਮ ਵਿਚ ਸਾਲ 2027 ਅਤੇ ਭੂਟਾਨ ’ਚ 2029 ਤੱਕ ਰੇਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਦੇ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਨਾਲ ਜਿਥੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਦੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ’ਚ ਆਵਾਜਾਈ ਆਸਾਨ ਹੋਵੇਗੀ, ਉਥੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਮਰਥਕ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਿਕ ਸਥਿਤੀ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਵੇਗੀ।

ਕੇਂਦਰ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੇਲ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਦਾ ਦਰਜਾ
ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਭੂਟਾਨ ਨੂੰ ਰੇਲ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਲਈ 69 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੇਲ ਲਾਈਨ ’ਤੇ ਲਗਭਗ 3,500 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਖਰਚ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੋਕਰਾਝਾਰ-ਗੇਲੇਫੂ ਰੇਲ ਲਾਈਨ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੇਲ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਅੜਚਨਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਕੇ ਜ਼ਮੀਨ ਐਕੁਆਇਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਣ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਵਰਗੇ ਕੰਮਾਂ ’ਚ ਤੇਜ਼ੀ ਲਿਆਉਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਰੇਲ ਲਾਈਨ ਅਸਾਮ ਦੇ ਕੋਕਰਾਝਾਰ ਨੂੰ ਭੂਟਾਨ ਦੇ ਗੇਲੇਫੂ ਨਾਲ ਜੋੜੇਗੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਲ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਆਸਾਨ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵਪਾਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਮਿਲੇਗਾ। ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਰੇਲ ਸੰਪਰਕ ਭੂਟਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ‘ਗੇਲੇਫੂ ਮਾਈਂਡਫੁੱਲਨੈੱਸ ਸਿਟੀ’ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ’ਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ।

ਸਿੱਕਮ ਦਾ ਰੇਲ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਅੰਤਿਮ ਦੌਰ ’ਚ
ਸਿੱਕਮ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਬ੍ਰਾਡਗੇਜ ਰੇਲ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਵਾਲੀ ਸੇਵੋਕ-ਰੰਗਪੋ ਰੇਲ ਯੋਜਨਾ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਲਗਭਗ 44.96 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਇਸ ਰੇਲ ਲਾਈਨ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਸੁਰੰਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੰਘੇਗਾ। ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਦੇ ਲਗਭਗ 86 ਤੋਂ 90 ਫੀਸਦੀ ਹਿੱਸੇ ’ਚ ਸੁਰੰਗਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਰੇਲ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ’ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਖਾਸ ਹਿੱਸਾ ਤੀਸਤਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ, ਜੋ ਤੀਸਤਾ ਨਦੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੰਡਰ ਗਰਾਊਂਡ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਲਗਭਗ 12,450 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਾਲੇ ਇਸ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ’ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰੀਖਣ ਅਤੇ ਟ੍ਰੇਨ ਸੰਚਾਲਨ ਦਸੰਬਰ 2027 ਤੱਕ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹੈ।

ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਲੱਗਣਗੇ ਖੰਭ
ਰੇਲ ਸੇਵਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਨਾਲ ਸਿੱਕਮ ਅਤੇ ਭੂਟਾਨ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਯਾਤਰਾ ਮੁਕਾਬਲਾਤਨ ਆਸਾਨ ਅਤੇ ਸਸਤੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਥਾਨਕ ਕਾਰੋਬਾਰ, ਹੋਟਲ, ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਅਵਸਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਮਾਲ ਢੁਆਈ ਲਈ ਨਵਾਂ ਰੇਲ ਮਾਰਗ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਦੇ ਵਪਾਰਕ ਕੇਂਦਰਾਂ ਅਤੇ ਭੂਟਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ’ਚ ਤੇਜ਼ੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਸਰਹੱਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮਿਲਟਰੀ ਸਾਜੋ-ਸਾਮਾਨ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ ਫਾਇਦਾ
ਸਿੱਕਮ ਅਤੇ ਭੂਟਾਨ ਤੱਕ ਰੇਲ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਅਸਰ ਸਿਰਫ ਯਾਤਰੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ। ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਰਹੱਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮਿਲਟਰੀ ਸਾਜੋ-ਸਾਮਾਨ ਵਿਵਸਥਾ ਲਈ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਚੀਨ ਅਤੇ ਭੂਟਾਨ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ’ਚ ਖਰਾਬ ਮੌਸਮ, ਢਾਹਾਂ ਡਿੱਗਣ ਅਤੇ ਔਖੀਆਂ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਿਤੀਆਂ ਕਾਰਨ ਸੜਕੀ ਸੰਪਰਕ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਰੇਲ ਨੈੱਟਵਰਕ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿਪਾਹੀਆਂ, ਮਿਲਟਰੀ ਸਾਜੋ-ਸਾਮਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਵਧੇਰੇ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਹੋ ਸਕੇਗੀ। ਰਣਨੀਤਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਖੇਤਰਾਂ ਿਵਚ ਹਰ ਮੌਸਮ ’ਚ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸਥਿਤੀ ’ਚ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵੀ ਵਧੇਗੀ।

ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅੰਕੜੇ ?
-ਸਿੱਕਮ ਰੇਲ ਲਾਈਨ ਦੀ ਲੰਬਾਈ : 44.96 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
-ਕੋਕਰਾਝਾਰ-ਗੇਲੇਫੂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੇਲ ਲਾਈਨ ਦੀ ਲੰਬਾਈ : 69 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
-ਭੂਟਾਨ ਤੱਕ ਰੇਲ ਸੇਵਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ : 2029
-ਭੂਟਾਨ ਰੇਲ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਦੀ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਲਾਗਤ : 3,500 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ
-ਸੇਵੋਕ-ਰੰਗਪੋ ਰੇਲ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਦੀ ਲਾਗਤ : 12,450 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ
-ਸਿੱਕਮ ’ਚ ਟ੍ਰੇਨ ਸੇਵਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ : 2027