ਨਵਾਂ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ: ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਰਾਕੇਟ ''ਵਿਕਰਮ-1'' ਉਡਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ

ਸ਼੍ਰੀਹਰੀਕੋਟਾ - ਭਾਰਤ ਪੁਲਾੜ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਧਿਆਏ ਲਿਖਣ ਦੀ ਦਹਿਲੀਜ਼ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ। ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਸਥਿਤ ਸਪੇਸ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਕੰਪਨੀ 'ਸਕਾਈਰੂਟ ਐਰੋਸਪੇਸ' (Skyroot Aerospace) ਵੱਲੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਿੱਜੀ ਰਾਕੇਟ 'ਵਿਕਰਮ-1' ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਉਡਾਣ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀਹਰੀਕੋਟਾ ਸਥਿਤ ਸਤੀਸ਼ ਧਵਨ ਪੁਲਾੜ ਕੇਂਦਰ ਵਿਖੇ ਇਸ ਰਾਕੇਟ ਦੇ 'ਸਟੇਜ-2 ਇੰਟੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ' ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਰਜ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਨੇਪਰੇ ਚੜ੍ਹ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਦੀ ਲਾਂਚਿੰਗ ਦੀ ਉਲਟੀ ਗਿਣਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਮੰਨੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਹ ਰਾਕੇਟ ਕੁੱਲ ਚਾਰ ਪੜਾਵਾਂ ਵਾਲੀ ਲਾਂਚਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪੜਾਅ ਦੇ ਏਕੀਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਵਿਗਿਆਨੀ ਡਾ. ਏ.ਪੀ.ਜੇ. ਅਬਦੁਲ ਕਲਾਮ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ 'ਕਲਾਮ-250' ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦੇ ਦੋ ਪੜਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਅੰਤਿਮ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਪੁਲਾੜ ਦੀ ਜਮਾਤ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਇਹ ਰਾਕੇਟ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਬਣਤਰ ਬੇਹੱਦ ਵਿਲੱਖਣ ਹੈ। ਰਾਕੇਟ ਦੀ ਮੁੱਖ ਬਾਡੀ ਨੂੰ ਸਟੀਲ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ 'ਕਾਰਬਨ ਕੰਪੋਜ਼ਿਟ ਮਟੀਰੀਅਲ' ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਬੇਹੱਦ ਹਲਕਾ ਵੀ ਹੈ। ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਈਂਧਣ ਦੇ ਜਲਣ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਭਾਰੀ ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਉਪਕਰਣਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਬੜ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਥਰਮਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪਰਤ ਲਗਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਰਾਕੇਟ ਵਿੱਚ ਉੱਨਤ ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਗਾਈਡੈਂਸ ਸਿਸਟਮ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਤੇਜ਼ ਹਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਗੁਰੂਤਾਕਰਸ਼ਣ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਭਟਕਣ ਨਹੀਂ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੁਆਰਾ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਰੋਬੋਟਿਕ ਪੁਰਜੇ ਹਨ ਜੋ ਉਡਾਣ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਦੇ ਨੋਜ਼ਲ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਘੁਮਾਉਂਦੇ ਰਹਿਣਗੇ। ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਭਾਰਤੀ ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ ਲਈ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹੇਗੀ। ਮਿਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਰਾਕੇਟ ਦਾ ਕੋਈ ਹਿੱਸਾ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਵੇਗਾ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਮੁੱਖ ਬਾਡੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।