32 ਦਿਮਾਗ, 300 ਦੰਦ ਅਤੇ 10 ਅੱਖਾਂ ! ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਲੱਖਣ ਜੀਵ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪ ਕਹਾਣੀ

ਨੈਸ਼ਨਲ ਡੈਸਕ : ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਗੋਦ 'ਚ ਅਨੇਕਾਂ ਅਜਿਹੇ ਜੀਵ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਬਣਤਰ ਇਨਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਇੱਕ ਜੀਵ ਹੈ 'ਜੋਂਕ' (Leech), ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਅਨੋਖੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਖੋਜ ਤੇ ਜਿਗਿਆਸਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਨਜ਼ਰ 'ਚ ਇਹ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਜੀਵ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗੁਣ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

32 ਦਿਮਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਜੀਵ 
ਜੋਂਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕੋਲ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ 32 ਦਿਮਾਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਸਲ 'ਚ ਜੋਂਕ ਦਾ ਸਰੀਰ 32 ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੰਡਾਂ (segments) 'ਚ ਵੰਡਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਖੰਡ 'ਚ ਇੱਕ 'ਗੈਗਲੀਆ' (Ganglia) ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਸ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰਾ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।

300 ਦੰਦ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਦਰਦ
ਜਿੱਥੇ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 32 ਦੰਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਜੋਂਕ ਦੇ ਮੂੰਹ 'ਚ ਲਗਭਗ 300 ਬਾਰੀਕ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਦੰਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਜਬਾੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਜਬਾੜੇ 'ਚ 100 ਦੰਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਜੋਂਕ ਕਿਸੇ ਦੀ ਚਮੜੀ 'ਤੇ ਕੱਟਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ 'Y' ਅੱਖਰ ਵਰਗਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਛੱਡਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਜੋਂਕ ਕੱਟਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਦਰਦ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਕੱਟਣ ਵੇਲੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਖ਼ਾਸ ਰਸਾਇਣ ਛੱਡਦੀ ਹੈ ਜੋ ਐਨਸਥੀਸੀਆ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਸੁੰਨ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

10 ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀ ਹੈ ਰੌਸ਼ਨੀ
ਜੋਂਕ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ 5 ਜੋੜੇ ਯਾਨੀ ਕੁੱਲ 10 ਅੱਖਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਓਸੇਲੀ' (Ocelli) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਅੱਖਾਂ ਇਨਸਾਨਾਂ ਵਾਂਗ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ, ਪਰ ਇਹ ਰੌਸ਼ਨੀ, ਪਰਛਾਵੇਂ ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਹਲਚਲ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਮੈਡੀਕਲ ਖੇਤਰ 'ਚ ਵੀ ਵੱਡੀ ਅਹਿਮੀਅਤ
 ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜੋਂਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਚਿਕਿਤਸਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ 'ਲੀਚ ਥੈਰੇਪੀ' ਰਾਹੀਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਗੰਦਾ ਜਾਂ ਦੂਸ਼ਿਤ ਖੂਨ ਕੱਢਣ ਲਈ ਜੋਂਕ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਅੱਜ ਵੀ ਆਧੁਨਿਕ ਮੈਡੀਕਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਮਾਈਕਰੋਸਰਜਰੀ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਦੇ ਸੰਚਾਰ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸਦੀ ਸੀਮਤ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਜਗ ਬਾਣੀ ਈ-ਪੇਪਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਐਪ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

For Android:- https://play.google.com/store/apps/details?id=com.jagbani&hl=en

For IOS:- https://itunes.apple.com/in/app/id538323711?mt=8

Whatsapp Channel: https://whatsapp.com/channel/0029Va94hsaHAdNVur4L170e