ਚੀਨ-ਸੀਰੀਆ ਵਿਚਾਲੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਲੜਾਕਿਆਂ ਦੇ ਰਲੇਵੇਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਤਣਾਅ ਹੋਇਆ ਡੂੰਘਾ

ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਡੈਸਕ : ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਹਿਮਦ ਅਲ-ਸ਼ਾਰਾ ਵੱਲੋਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਲੜਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦੀ ਨੀਤੀ ਨੇ ਬੀਜਿੰਗ ਅਤੇ ਦਮਿਸ਼ਕ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਟਕਰਾਅ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਚੀਨੀ ਖੁਫੀਆ, ਫੌਜੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੇ ਸੀਰੀਆ ਦੀ ਇਸ ਰਣਨੀਤੀ ਨੂੰ ਚੀਨ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇੱਕ ਸਿੱਧਾ ਖ਼ਤਰਾ ਮੰਨਦਿਆਂ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਹਿਮਦ ਅਲ-ਸ਼ਾਰਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਲੜਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਫੌਜ ਦੀਆਂ 84ਵੀਂ ਅਤੇ 88ਵੀਂ ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਰੈਗੂਲਰ ਸੈਨਿਕ ਇਕਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਕੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੀਰੀਆਈ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਕੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਨਵੀਂ ਸੀਰੀਆਈ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਲੜਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਲਿਆ ਕੇ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਥਿਰਤਾ ਲਿਆਂਦੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਲੰਬੇ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਚੀਨ ਦੀ ਖੁਫੀਆ ਏਜੰਸੀ ਮਿਨਿਸਟਰੀ ਆਫ਼ ਸਟੇਟ ਸਕਿਓਰਿਟੀ ਦਾ ਨੌਵਾਂ ਬਿਊਰੋ, ਇਸ ਰਲੇਵੇਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ 'ਨਾਮ ਬਦਲਣ ਦੀ ਚਾਲ' ਵਜੋਂ ਦੇਖਦਾ ਹੈ। ਚੀਨੀ ਖੁਫੀਆCircles ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ 'ਤੁਰਕਿਸਤਾਨ ਇਸਲਾਮਿਕ ਪਾਰਟੀ', ਜਿਸ ਨੇ ਹੁਣ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ 'ਈਸਟ ਤੁਰਕਿਸਤਾਨ ਇਸਲਾਮਿਕ ਪਾਰਟੀ' ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਨੂੰ ਸੀਰੀਆਈ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਚੀਨ ਦੇ ਮੁਸਲਿਮ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਨਜਿਆਂਗ ਸੂਬੇ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦੀ ਘੁਸਪੈਠ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਕਾਫ਼ੀ ਵਧ ਜਾਵੇਗਾ।

 ਚੀਨ ਦੀ ਫੌਜ, ਪੀਪਲਜ਼ ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਆਰਮੀ ਦੇ ਯੋਜਨਾਕਾਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸੀਰੀਆਈ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 3,000 ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਉਈਗਰ ਲੜਾਕਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਚੀਨ-ਵਿਰੋਧੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਵਾਲੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਫੌਜੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਵੇਗਾ। ਚੀਨੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਜਾਂ ਤੁਰਕੀ ਵਰਗੀਆਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਤਾਕਤਾਂ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੇ ਵਧਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ 'ਬੈਲਟ ਐਂਡ ਰੋਡ' ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਈਗਰ ਲੜਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹਥਿਆਰ ਵਜੋਂ ਵਰਤ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
 ਚੀਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਰਕਿਸਤਾਨ ਇਸਲਾਮਿਕ ਪਾਰਟੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੌਂਸਲ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਘੋਸ਼ਿਤ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੜਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਰੁਤਬਾ ਦੇਣਾ ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੈ। ਬੀਜਿੰਗ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਲੜਾਕਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕੰਮਲ ਨਿਹੱਥੇਕਰਨ, ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲੇ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੀਨੀ ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰਨ ਦਾ ਮਸਲਾ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਚੀਨ ਸੀਰੀਆਈ ਅੰਤਰਕਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਹਟਾਉਣ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਿਆਸੀ ਵੀਟੋ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਰਹੇਗਾ।

ਇਸ ਵਿਵਾਦ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਚੀਨ ਨੇ ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਪੁਨਰ-ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਫੰਡ ਅਤੇ 'ਬੈਲਟ ਐਂਡ ਰੋਡ' ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਤਹਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫ੍ਰੀਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਬੀਜਿੰਗ ਨੇ 'ਬੰਦ ਤਿਜੋਰੀ' ਦੀ ਨੀਤੀ ਅਪਣਾਈ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸੀਰੀਆ ਵਿੱਚ 84ਵੀਂ ਜਾਂ 88ਵੀਂ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਉਈਗਰ ਲੜਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਮਿਲਦੀ ਰਹੇਗੀ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਕੋਈ ਆਰਥਿਕ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਚੀਨ ਇਸ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਸੀਰੀਆ ਦੇ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਤੁਰਕੀ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਦਬਾਅ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਹਿਮਦ ਅਲ-ਸ਼ਾਰਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਣਨੀਤੀ ਬਦਲਣ ਅਤੇ ਉਈਗਰ ਲੜਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।