ਗੈਜੇਟ ਡੈਸਕ - ਅੱਜ ਦੇ ਦੌਰ 'ਚ ਸਾਡੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸ਼ੋਰ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਹੈ ਪਰ ਇਨਸਾਨੀ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਘਟਦੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਮੈਟਰੋ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਦਫ਼ਤਰ ਦਾ ਲੰਚ ਬ੍ਰੇਕ, ਹਰ ਕੋਈ ਸਮਾਰਟਫੋਨ 'ਚ ਡੁੱਬਿਆ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਐਰੀਜ਼ੋਨਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਇਕ ਤਾਜ਼ਾ ਖੋਜ ਨੇ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨਸਾਨ ਹੁਣ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

2005 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 28% ਘਟੀ ਗੱਲਬਾਤ

ਅਧਿਐਨ ਅਨੁਸਾਰ, 2005 ਤੋਂ 2019 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਆਮ ਵਿਅਕਤੀ ਵੱਲੋਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਬੋਲੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ 28% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ। ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਸੀਂ ਹਰ ਸਾਲ ਔਸਤਨ 1.2 ਲੱਖ ਸ਼ਬਦ ਘੱਟ ਬੋਲ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਸਾਲ 2005 'ਚ ਇਕ ਇਨਸਾਨ ਦਿਨ ਭਰ 'ਚ ਲਗਭਗ 16,600 ਸ਼ਬਦ ਬੋਲਦਾ ਸੀ, ਜੋ 2019 ਤੱਕ ਘਟ ਕੇ 12,000 ਤੋਂ ਵੀ ਹੇਠਾਂ ਆ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ 25 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ 'ਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਬਜਾਏ ਟੈਕਸਟ ਜਾਂ ਇਮੋਜੀ ਰਾਹੀਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨਾ ਬਿਹਤਰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।

ਟੈਕਸਟ ਮੈਸੇਜ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੇ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ

ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਾਹਿਰ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਟੈਕਸਟ ਮੈਸੇਜ ਕਦੇ ਵੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੇ। ਬੋਲਣ ਵੇਲੇ ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਹਾਵ-ਭਾਵ ਅਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਦਾ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਜੋ ਡੂੰਘਾਈ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਸੇਜ 'ਚ ਗੁੰਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਇਮੋਜੀ ਮਦਦਗਾਰ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਉਸ ਆਪਣੇਪਨ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਜੋ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਗੱਲਬਾਤ ਨਾਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ

ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਜਿਲੀਅਨ ਸੈਂਡਸਟ੍ਰੋਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਜਨਬੀਆਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਨਿੱਕੀ-ਨਿੱਕੀ ਗੱਲਬਾਤ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਲਈ 'ਬੂਸਟਰ' ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਗੁਆਂਢੀ ਜਾਂ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਨਾਲ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਮੂਡ ਬਿਹਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨਾ ਇੱਕ 'ਹੁਨਰ' ਹੈ, ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਇਸ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂਗੇ, ਤਾਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅਸੀਂ ਸਮਾਜਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਸਮਰੱਥ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗੇ।

ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਧਨਾਂ ਨੇ ਵਧਾਇਆ ਇਕੱਲਾਪਨ

ਡਿਜੀਟਲ ਆਰਡਰਿੰਗ, ਰਿਮੋਟ ਵਰਕ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਸੰਪਰਕ ਦੇ ਭੁਗਤਾਨ ਵਰਗੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਸਰਲ ਤਾਂ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਸਮਾਜਿਕ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਨੀਰਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਹੁਣ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਇਕੱਲੇ ਬਿਤਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਕਤਾਰ 'ਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਵੋ, ਤਾਂ ਫੋਨ ਕੱਢਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਸ਼ਬਦ ਹੀ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪੁਲ ਹਨ।