20 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਧਰਤੀ ਨਾਲ ਟਕਰਾਇਆ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ 'ਸੂਰਜੀ ਤੂਫ਼ਾਨ', ਕੀ ਰੁਕ ਜਾਵੇਗੀ ਦੁਨੀਆ?
Wednesday, Jan 21, 2026 - 05:55 PM (IST)
ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਡੈਸਕ : ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੂਰਜੀ ਤੂਫ਼ਾਨ (Solar Storm) ਧਰਤੀ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਸ ਭੂ-ਚੁੰਬਕੀ ਤੂਫ਼ਾਨ (Geomagnetic Storm) ਨੇ ਜਿੱਥੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਅਦਭੁਤ ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਆਭਾ ਬਿਖੇਰੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਪਾਵਰ ਗਰਿੱਡਾਂ ਲਈ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਸੂਰਜੀ ਤੂਫ਼ਾਨ?
ਸੂਰਜੀ ਤੂਫ਼ਾਨ ਉਦੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਊਰਜਾ, ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਅਤੇ ਚੁੰਬਕੀ ਖੇਤਰ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਲ ਮਾਸ ਇਜੈਕਸ਼ਨ (CME) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਕਣ 800 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਸੈਕੰਡ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਦੇ ਚੁੰਬਕੀ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸੂਰਜੀ ਤੂਫ਼ਾਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਵਿਆਹ ਟੁੱਟਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਲਦੇ ਨੇ ਇਹ 5 ਸੰਕੇਤ! ਨਾ ਕਰੋ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼

ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਦਿਖਿਆ 'ਅਰੋਰਾ' ਦਾ ਜਾਦੂ
ਇਸ ਤੂਫ਼ਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਪਹਿਲੂ ਇਹ ਰਿਹਾ ਕਿ ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਧਰੁਵਾਂ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ, ਕੈਨੇਡਾ, ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ) ਵਿੱਚ ਅਸਮਾਨ 'ਚ ਹਰੇ, ਗੁਲਾਬੀ ਅਤੇ ਜਾਮਣੀ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਰੌਸ਼ਨੀਆਂ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀਆਂ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੱਦਾਖ ਵਰਗੇ ਉੱਚਾਈ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਹਲਕਾ ਅਸਰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਉਦੋਂ ਬਣਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਕਣ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਆਕਸੀਜਨ ਅਤੇ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਗੈਸਾਂ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਕਿਉਂ ਹੈ ਇਹ ਖ਼ਤਰਨਾਕ? (ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਭਾਵ)
ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਤੂਫ਼ਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦਾ ਖੇਡ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਨਤੀਜੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ:
-
ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਫੇਲ੍ਹ: ਇਸ ਨਾਲ GPS ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਨੈੱਟਵਰਕ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
-
ਬਲੈਕਆਊਟ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ: ਹਾਈ-ਵੋਲਟੇਜ ਪਾਵਰ ਗਰਿੱਡਾਂ ਵਿੱਚ ਗੜਬੜੀ ਕਾਰਨ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਗੁੱਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
-
ਰੇਡੀਓ ਬਲੈਕਆਊਟ: ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਸੰਚਾਰ ਸਾਧਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
-
ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਾ: ਨਾਸਾ ਨੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਪੇਸ ਸਟੇਸ਼ਨ (ISS) ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਇਹ ਤੂਫ਼ਾਨ ਅਕਤੂਬਰ 2003 ਵਿੱਚ ਆਏ "ਹੇਲੋਵੀਨ ਤੂਫ਼ਾਨ" ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਲ 2003 ਵਿੱਚ ਆਏ ਤੂਫ਼ਾਨ ਕਾਰਨ ਸਵੀਡਨ ਵਿੱਚ ਬਲੈਕਆਊਟ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪਾਵਰ ਗਰਿੱਡਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ।

ਕਦੋਂ ਤੱਕ ਰਹੇਗਾ ਅਸਰ?
ਸਪੇਸ ਏਜੰਸੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੌਰ ਵਿਕਿਰਨ (Radiation) ਦਾ ਇਹ ਪੱਧਰ ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਬਣਿਆ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤੂਫ਼ਾਨ ਦੀ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਪੇਸ ਵੇਦਰ ਏਜੰਸੀਆਂ ਸਥਿਤੀ 'ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰਤ ਪੈਣ 'ਤੇ ਅਲਰਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਅਮਰੀਕਾ 'ਚ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੀ No Entry ! 'ਟਰੰਪ ਰਾਜ' 'ਚ 8000 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਵੀਜ਼ੇ ਰੱਦ
ਜਗ ਬਾਣੀ ਈ-ਪੇਪਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਐਪ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
For Android:- https://play.google.com/store/apps/details?id=com.jagbani&hl=en
For IOS:- https://itunes.apple.com/in/app/id538323711?mt=8
For Whatsapp:- https://whatsapp.com/channel/0029Va94hsaHAdNVur4L170e
