ਇਥੇ ਆਇਆ ਸੀ ਗੁੜ ਦਾ ਹੜ੍ਹ, 21 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹੋਈ ਸੀ ਮੌਤ

ਬੋਸਟਨ (ਅਮਰੀਕਾ): ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੇ ਹੜ੍ਹ ਬਾਰੇ ਤਾਂ ਅਕਸਰ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਅਜੀਬੋ-ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਦਰਦਨਾਕ ਉਦਯੋਗਿਕ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਪੂਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਗਰਮ ਅਤੇ ਚਿਪਚਿਪੇ ਗੁੜ (ਮੋਲਾਸਿਸ) ਦਾ ਸੈਲਾਬ ਵਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ 21 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਦਰਜਨਾਂ ਘੋੜੇ ਵੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ।

ਇਹ ਘਟਨਾ 15 ਜਨਵਰੀ 1919 ਨੂੰ ਬੋਸਟਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨੌਰਥ ਐਂਡ ਪਾਰਕ ਨੇੜੇ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਸਟਰੀਟ 'ਤੇ ਵਾਪਰੀ ਸੀ। ਇੱਥੇ 'ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟਸ ਇੰਡਸਟਰੀਅਲ ਅਲਕੋਹਲ ਕੰਪਨੀ' ਦੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਗੁੜ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਟੈਂਕ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਲਗਭਗ 58 ਫੁੱਟ ਉੱਚੇ ਇਸ ਟੈਂਕ ਵਿੱਚ 25 ਲੱਖ ਗੈਲਨ ਕੱਚਾ ਗੁੜ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ ਅਚਾਨਕ ਇੱਕ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਧਮਾਕਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਟੈਂਕ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਬੋਲਟ ਟੁੱਟ ਗਏ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਲੱਖਾਂ ਗੈਲਨ ਗੁੜ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਫੈਲ ਗਿਆ।

ਟੈਂਕ ਫਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁੜ ਦੀ ਲਗਭਗ 8 ਫੁੱਟ ਉੱਚੀ ਲਹਿਰ ਬਣ ਗਈ, ਜਿਸ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਇੰਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਨੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਮਾਲਗੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਵਹਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਨੇੜਲੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਖਿੜਕੀਆਂ ਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ। ਬੇਸਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਇਹ ਚਿਪਚਿਪਾ ਸੈਲਾਬ ਨੇੜਲੇ ਫਾਇਰ ਸਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪਬਲਿਕ ਵਰਕਸ ਵਿਭਾਗ ਤੱਕ ਜਾ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕਈ ਲੋਕ ਇਸ ਵਿੱਚ ਫਸ ਕੇ ਦਮ ਤੋੜ ਗਏ।

ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਫੈਲੇ ਇਸ ਚਿਪਚਿਪੇ ਗੁੜ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਕਈ ਹਫ਼ਤੇ ਲੱਗ ਗਏ। ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੇ ਕੰਪਨੀ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦਰਜ ਕਰਵਾਏ। ਲਗਭਗ 6 ਸਾਲ ਚੱਲੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ 3,000 ਗਵਾਹਾਂ ਦੇ ਬਿਆਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਟੈਂਕ ਇੰਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਾਰ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਦੇ ਕਾਬਲ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਮੰਨਦਿਆਂ ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 10 ਲੱਖ ਡਾਲਰ ਦਾ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਦੇਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।

ਅੱਜ ਵੀ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਬੋਸਟਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ 'ਗ੍ਰੇਟ ਮੋਲਾਸਿਸ ਫਲੱਡ' ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਮਿਸਾਲ ਹੈ।