ਦੁਨੀਆ ਭਰ ’ਚ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਠੱਪ, 74 ਦੇਸ਼ਾਂ ’ਚ ਹਾਹਾਕਾਰ, 12 ਘੰਟਿਆਂ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਵੀ ਪੂਰੀ ਬਹਾਲੀ ਨਹੀਂ

ਲੰਡਨ (ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬਨੂੜ)- ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ (Microsoft) ਦੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਆਨਲਾਈਨ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਵੱਡੀ ਤਕਨੀਕੀ ਖ਼ਰਾਬੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹੜਕੰਪ ਮਚਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ ਦੇ ਈਮੇਲ ਸਿਸਟਮ Outlook, Microsoft Teams, Copilot ਅਤੇ Microsoft 365 ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕਈ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸਰਕਾਰੀ ਵਿਭਾਗਾਂ, ਬੈਂਕਾਂ, ਹਵਾਈ ਕੰਪਨੀਆਂ, ਵਪਾਰਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਆਮ ਵਰਤੋਂਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ Downdetector ਮੁਤਾਬਕ, ਤਕਨੀਕੀ ਸਮੱਸਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਅੰਦਰ ਹੀ 74 ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਿਖਰਲੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਇਕੱਲੇ Outlook ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਰੀਬ 1 ਲੱਖ 30 ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਕੁੱਲ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦਾ ਨਹੀਂ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਯੂਜ਼ਰਜ਼ ਦੀ ਅਸਲ ਗਿਣਤੀ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।

ਬਰਤਾਨੀਆ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਦੇ ਵਪਾਰਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਸੰਕਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੀ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀ Aviva ਨੇ ਬਦਲਵੇਂ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ, ਜਦਕਿ ਯੂਰਪੀ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ ਸਮੂਹ Euronext ਦੀਆਂ ਈਮੇਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆਈ। ਡੈਨਮਾਰਕ ਦੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਕੰਪਨੀ Maersk ਨੇ ਵੀ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਈਮੇਲ ਅਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਬਾਰੇ ਸੁਚੇਤ ਕੀਤਾ। ਤਾਈਵਾਨ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਵਿੱਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਲਈ ਪੁਰਾਣੀ ਫੈਕਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਰਤਣੀ ਪਈ।

ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਅਸਰ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਤੱਕ ਵੀ ਪਹੁੰਚਿਆ। OpenAI ਅਤੇ Anthropic ਨੇ ਵੀ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਕੁਝ ਸਾਧਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਕਤਾਂ ਆਉਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਅੱਜ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਕੁਝ ਗਿਣੀਆਂ-ਚੁਣੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਕਲਾਊਡ ਸਰਵਰਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿੰਨਾ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸਰਵਰਾਂ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੇ ਗਏ ਨਵੇਂ ਤਕਨੀਕੀ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਨਤੀਜੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੁਧਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਖ਼ਬਰ ਲਿਖੇ ਜਾਣ ਤੱਕ ਸਾਰੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਬਹਾਲੀ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ।

ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਘਟਨਾ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਚਿਤਾਵਨੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸਰਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਖ਼ਰਾਬੀ ਨਾਲ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਈਮੇਲਾਂ, ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸੰਪਰਕ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਬਦਲਵੇਂ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੋਣੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਹੁਣ ਸਭ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਜਾਂਚ ਰਿਪੋਰਟ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗੇਗਾ ਕਿ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਤਕਨੀਕੀ ਸੰਕਟ ਦੀ ਅਸਲ ਜੜ੍ਹ ਕੀ ਸੀ। ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਸਾਈਬਰ ਹਮਲੇ ਜਾਂ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ।

ਇਸ ਤਕਨੀਕੀ ਸੰਕਟ ਦਾ ਅਸਰ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀ ਫੈਡਰਲ ਪੁਲਸ ਅਤੇ ਖ਼ੁਫ਼ੀਆ ਏਜੰਸੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਸਰਕਾਰੀ ਵਿਭਾਗ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ। ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕੰਪਿਊਟਰ ਢਾਂਚੇ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਈਮੇਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਕੁਝ ਕੰਮਕਾਜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰੁਕਾਵਟ ਆਈ। ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ Air India ਅਤੇ IndiGo ਵਰਗੀਆਂ ਹਵਾਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਈਮੇਲ ਸਹਾਇਤਾ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈਆਂ।