ਚੀਨ ਦੇ ਦਬਾਅ ਕਾਰਨ ਜ਼ਾਂਬੀਆ ''ਚ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਮੇਲਨ ਰੱਦ

ਕੇਪ ਟਾਊਨ (ਏ.ਪੀ.): ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਮੇਲਨ ਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੇ ਅਫਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ ਜ਼ਾਂਬੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਸੰਮੇਲਨ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਚੀਨ ਵੱਲੋਂ ਜ਼ਾਂਬੀਆ ਸਰਕਾਰ 'ਤੇ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਉਹ ਦਬਾਅ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਾਇਵਾਨੀ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਸੰਮੇਲਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਥਿਤ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਵਕਾਲਤ ਸਮੂਹ 'ਐਕਸੈਸ ਨਾਓ' (Access Now) ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਦੇਰ ਰਾਤ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਗਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਜ਼ਾਂਬੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ 'ਰਾਈਟਸਕਾਨ' (RightsCon) ਸ਼ਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਜ਼ਾਂਬੀਆ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਮੁਲਤਵੀ (Postponed) ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਚੀਨੀ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਕਾਰਨ ਇਸ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।

'ਐਕਸੈਸ ਨਾਓ' ਅਨੁਸਾਰ, ਜ਼ਾਂਬੀਆ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਚੀਨ ਵੱਲੋਂ ਸੰਮੇਲਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦਬਾਅ ਪਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਤਾਇਵਾਨੀ ਨਾਗਰਿਕ ਸਮਾਜ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸਮੂਹ ਨੇ ਤਾਇਵਾਨੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਰਤ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਇੱਕ ਬਿਆਨ 'ਚ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਹੀ ਉਹ ਅਸਲ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਰਾਈਟਸਕਾਨ 2026 ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਜ਼ਾਂਬੀਆ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ।"