ਟੱਰਬੂਲੈਂਸ ਕਾਰਨ ਕਦੋਂ-ਕਦੋਂ ਹੋਏ ਵੱਡੇ ਹਾਦਸੇ? ਇੱਕ ਯਾਤਰੀ ਦੀ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਕਾਰਨ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਮੌਤ

ਨੈਸ਼ਨਲ ਡੈਸਕ - ਹਵਾਈ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹਾਲ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 'ਟੱਰਬੂਲੈਂਸ' (ਹਵਾਈ ਹਲਚਲ) ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਅਚਾਨਕ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਫੁੱਟ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗਣ ਅਤੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਕਈ ਵੱਡੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਹਵਾਈ ਸੁਰੱਖਿਆ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਘਟਨਾ ਥਾਈਲੈਂਡ ਦੇ ਫੂਕੇਟ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਇੱਕ ਫਲਾਈਟ ਮੰਗਲਵਾਰ, 4 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਭਿਆਨਕ ਹਾਦਸੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁੰਦੇ-ਹੁੰਦੇ ਬਚ ਗਈ, ਜਦੋਂ ਉਡਾਣ ਦੌਰਾਨ ਜਹਾਜ਼ ਅਚਾਨਕ ਤੇਜ਼ ਏਅਰ ਟੱਰਬੂਲੈਂਸ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। ਟੱਰਬੂਲੈਂਸ ਕਾਰਨ ਜਹਾਜ਼ ਲਗਭਗ 300 ਫੁੱਟ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਫੜਾ-ਦਫੜੀ ਮਚ ਗਈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ 10 ਯਾਤਰੀਆਂ ਅਤੇ 4 ਕਰੂ ਮੈਂਬਰਾਂ ਸਮੇਤ ਕੁੱਲ 14 ਲੋਕ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਏ। ਜਹਾਜ਼ ਨੇ ਹਾਲਾਂਕਿ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ (IGI) ਏਅਰਪੋਰਟ 'ਤੇ ਲੈਂਡਿੰਗ ਕਰ ਲਈ।

ਅਖੀਰ ਟੱਰਬੂਲੈਂਸ ਹੁੰਦਾ ਕਿਉਂ ਹੈ?
ਖਰਾਬ ਮੌਸਮ: ਟੱਰਬੂਲੈਂਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਵਜ੍ਹਾ ਖਰਾਬ ਮੌਸਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਵਾ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਪਰ-ਨੀਚੇ ਚੱਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਹਾਜ਼ ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਝਟਕੇ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ: ਜੇਕਰ ਤੇਜ਼ ਗਤੀ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹਵਾ ਕਿਸੇ ਪਹਾੜ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਲਹਿਰਾਂ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਜਹਾਜ਼ ਇਹਨਾਂ ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਗੁਜ਼ਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਝਟਕੇ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ਮਾਊਂਟੇਨ ਵੇਵ ਟੱਰਬੂਲੈਂਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਗਰਮ ਅਤੇ ਠੰਢੀ ਹਵਾ ਦੇ ਮਿਲਣ ਨਾਲ: ਦਿਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜ਼ਮੀਨ ਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗਰਮ ਹਵਾ ਉੱਪਰ ਉੱਠਦੀ ਹੈ ਜਦਕਿ ਠੰਢੀ ਹਵਾ ਹੇਠਾਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਹਵਾ ਦੇ ਇਸੇ ਉੱਪਰ-ਨੀਚੇ ਹੋਣ ਨਾਲ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਹਲਚਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਜਹਾਜ਼ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਟੱਰਬੂਲੈਂਸ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਤਕਨੀਕੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਥਰਮਲ ਟੱਰਬੂਲੈਂਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸਾਫ਼ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਟੱਰਬੂਲੈਂਸ
ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਟੱਰਬੂਲੈਂਸ ਅਜਿਹਾ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਾ ਬਾਦਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਬਾਰਿਸ਼। ਇਸਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਜਹਾਜ਼ ਝਟਕੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਇਸ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਤੇਜ਼ ਹਵਾਵਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਤੀ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੈੱਟ ਸਟ੍ਰੀਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਜਹਾਜ਼ ਇਹਨਾਂ ਹਵਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਕਲੀਅਰ ਏਅਰ ਟੱਰਬੂਲੈਂਸ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਟੱਰਬੂਲੈਂਸ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਘਟਨਾਵਾਂ-
ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਮਚਿਆ ਕੋਹਰਾਮ: ਮਈ 2024 ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਤੋਂ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਜਾ ਰਹੀ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦੀ ਉਡਾਣ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਦਿਲ ਦਹਿਲਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਘਟਨਾ ਘਟੀ। ਮਿਆਂਮਾਰ ਦੇ ਉੱਪਰ ਉਡਾਣ ਭਰਦੇ ਸਮੇਂ ਬੋਇੰਗ 777 ਜਹਾਜ਼ ਅਚਾਨਕ ਕੁਝ ਹੀ ਸੈਕਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 6,000 ਫੁੱਟ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗ ਗਿਆ। ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਟੱਰਬੂਲੈਂਸ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਯਾਤਰੀ ਦੀ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਨਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ 70 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਏ।

ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ-ਦਿੱਲੀ ਫਲਾਈਟ ਵਿੱਚ ਖਿੜਕੀ ਦਾ ਪੈਨਲ ਨਿਕਲਿਆ: ਅਪ੍ਰੈਲ 2018 ਵਿੱਚ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਜਾ ਰਹੇ ਬੋਇੰਗ 787 ਡ੍ਰੀਮਲਾਈਨਰ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੰਨਾ ਤੇਜ਼ ਟੱਰਬੂਲੈਂਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਖਿੜਕੀ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪੈਨਲ ਹੀ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਆਇਆ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉੱਪਰ ਰੱਖਿਆ ਸਾਮਾਨ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ 3 ਯਾਤਰੀ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਉੱਥੇ ਹੀ, ਮਈ 2022 ਵਿੱਚ ਸਪਾਈਸਜੈੱਟ ਦੇ ਮੁੰਬਈ-ਦੁਰਗਾਪੁਰ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ 14 ਯਾਤਰੀ ਅਤੇ 3 ਕਰੂ ਮੈਂਬਰ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।

ਸੀਟ ਬੈਲਟ ਨਾ ਬੰਨ੍ਹਣਾ ਪਿਆ ਭਾਰੀ: ਮਾਰਚ 2024 ਵਿੱਚ ਲਾਟਮ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦੀ ਫਲਾਈਟ ਵਿੱਚ ਟੱਰਬੂਲੈਂਸ ਕਾਰਨ ਜਹਾਜ਼ ਅਚਾਨਕ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਝੁਕ ਗਿਆ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੇ ਸੀਟ ਬੈਲਟ ਨਹੀਂ ਬੰਨ੍ਹੀ ਸੀ, ਉਹ ਸਿੱਧੇ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਛੱਤ ਨਾਲ ਜਾ ਟਕਰਾਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ 50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਸੰਬਰ 2022 ਵਿੱਚ ਹਵਾਈਅਨ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦੀ ਉਡਾਣ ਵਿੱਚ ਟੱਰਬੂਲੈਂਸ ਨੇ 36 ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਟੱਰਬੂਲੈਂਸ ਦਾ ਅਸਰ: ਇਹਨਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੱਲ ਸਾਂਝੀ ਰਹੀ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਅਚਾਨਕ ਝਟਕੇ ਲੈਣ ਨਾਲ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਸਾਮਾਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਖਾਨਿਆਂ (ਓਵਰਹੈੱਡ ਬਿਨਸ) ਨਾਲ ਟਕਰਾਏ ਅਤੇ ਸਾਮਾਨ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਲੋਕ ਚੋਟਿਲ ਹੋਏ।