ISRO ਹੁਣ ਨਹੀਂ ਬਣਾਏਗਾ ਰਾਕੇਟ! ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪੀ ਜਾਵੇਗੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ
Saturday, Aug 22, 2026 - 12:48 AM (IST)
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੁਲਾੜ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਸੰਗਠਨ (ISRO) ਹੁਣ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਰਾਕੇਟ (ਲਾਂਚ ਵਹੀਕਲ) ਅਤੇ ਆਮ ਸੈਟੇਲਾਈਟਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਕੰਮ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਿੱਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਪਬਲਿਕ ਸੈਕਟਰ ਅੰਡਰਟੇਕਿੰਗਜ਼ (PSUs) ਨੂੰ ਸੌਂਪਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਵੱਡੀ ਤਬਦੀਲੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ISRO ਦਾ ਮੁੱਖ ਧਿਆਨ ਸਿਰਫ਼ ਖੋਜ, ਨਵੀਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਉੱਨਤ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਦੀਆਂ।
IN-SPACe ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਡਾ. ਪਵਨ ਗੋਏਨਕਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਕਦਮ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪੁਲਾੜ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ 8 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ ਸਾਲ 2033 ਤੱਕ 44 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਹਿਤ ਜਦੋਂ ISRO ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਤਕਨੀਕ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰ ਲਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵਪਾਰਕ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਦੱਸਣਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਤੱਕ ISRO ਦੀਆਂ ਲਗਭਗ 120 ਤਕਨੀਕਾਂ ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਮਾਲ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਲਾਂਚ ਵਹੀਕਲ (SSLV) ਨਾਲ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਇੱਕ ਬੋਲੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਐਰੋਨੌਟਿਕਸ ਲਿਮਟਿਡ (HAL) ਨੂੰ ਸੌਂਪੇ ਗਏ ਹਨ। ਅਗਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ PSLV ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਕੇਟ LVM3 ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿੱਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕੰਪਨੀ (PSU) ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਰਕਾਰ ਅਗਲੇ 4 ਤੋਂ 5 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਲਾਂਚ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵੀ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਸੌਂਪਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
