ਭਾਰਤ ਦਾ ਨਕਲੀ ਸੂਰਜ ਟ੍ਰਾਇਲ ''ਚ Pass ! ਅਸਲੀ ਸੂਰਜ ਨਾਲੋਂ ਵੀ 20 ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਭਾਰਤ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਫਿਊਜ਼ਨ ਐਨਰਜੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਗੁਜਰਾਤ ਸਥਿਤ ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਅਨੁਸੰਧਾਨ ਸੰਸਥਾਨ (IPR) ਦੇ SST-1 ਟੋਕਾਮਾਕ 'ਤੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਜਾਇਰੋਟ੍ਰੌਨ ਚਾਲੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਉਪਕਰਨ 82.6 ਗੀਗਾਹਰਟਜ਼ (GHz) ਫ੍ਰੀਕੁਐਂਸੀ ਅਤੇ 400 ਕਿਲੋਵਾਟ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲਾ ਹੈ।
SST-1 ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੁਪਰਕੰਡਕਟਿੰਗ ਫਿਊਜ਼ਨ ਰਿਐਕਟਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਵਰਗੀ ਊਰਜਾ ਉਤਪਾਦਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਣ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਿੱਚ ਚੁੰਬਕੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ 20 ਕਰੋੜ ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸੂਰਜ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਕਈ ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮ ਹੈ। ਨਵਾਂ ਜਾਇਰੋਟ੍ਰੌਨ ਇਸ ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਬਿਹਤਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਗਰਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸਥਿਰ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ।
ਜਾਇਰੋਟ੍ਰੌਨ ਇੱਕ ਖਾਸ ਉਪਕਰਨ ਹੈ ਜੋ ਹਾਈ-ਫ੍ਰੀਕੁਐਂਸੀ ਵਾਲੀ ਮਾਈਕ੍ਰੋਵੇਵ ਊਰਜਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਟੋਕਾਮਾਕ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਵਿੱਚ ਇੰਜੈਕਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ SST-1 'ਤੇ 42 ਗੀਗਾਹਰਟਜ਼ ਵਾਲਾ ਸਿਸਟਮ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਨਵਾਂ 82.6 ਗੀਗਾਹਰਟਜ਼ ਵਾਲਾ ਜਾਇਰੋਟ੍ਰੌਨ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਿਹਤਰ ਹੀਟਿੰਗ ਸਮਰੱਥਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਊਜ਼ਨ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਸਥਾਈ ਊਰਜਾ ਸਰੋਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਾਲਣ ਵਜੋਂ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਦੇ ਆਈਸੋਟੋਪ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਪਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਰੇਡੀਓਐਕਟਿਵ ਕਚਰਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ SST-1 ਇੱਕ ਖੋਜ ਰਿਐਕਟਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਇਹ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸਵੱਛ ਅਤੇ ਅਸੀਮਿਤ ਊਰਜਾ ਦੇ ਟੀਚੇ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਏਗੀ।