ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਨੇ ਰਚਿਆ ਇਤਿਹਾਸ: ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਪ੍ਰਣਾਲੀ 'ਗਗਨ' ਰਾਹੀਂ ਹੋਈ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਸੇਫ ਲੈਂਡਿੰਗ
Thursday, Jul 02, 2026 - 04:04 AM (IST)
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ 27 ਜੂਨ ਦਾ ਦਿਨ ਇੱਕ ਸੁਨਹਿਰੀ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕਿਸੇ ਵਪਾਰਕ ਜੈੱਟ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਲੈਂਡਿੰਗ ਰਵਾਇਤੀ ਇੰਸਟਰੂਮੈਂਟ ਲੈਂਡਿੰਗ ਸਿਸਟਮ (ILS) ਦੀ ਬਜਾਏ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਬੇਸਡ ਲੈਂਡਿੰਗ ਸਿਸਟਮ (SLS) ਰਾਹੀਂ ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਵਕ ਕਰਵਾਈ ਗਈ। ਇੰਡੀਗੋ ਦੇ ਏਅਰਬੱਸ ਏ320 ਜਹਾਜ਼ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਵਦੇਸ਼ੀ 'ਗਗਨ' (GAGAN) ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਇਹ ਉਪਲਬਧੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਡੀ.ਜੀ.ਸੀ.ਏ. (DGCA) ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਕੀ ਹੈ 'ਗਗਨ' ਪ੍ਰਣਾਲੀ?
'ਗਗਨ' (ਜੀ.ਪੀ.ਐੱਸ. ਏਡਿਡ ਜੀਓ ਆਗਮੈਂਟਡ ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ) ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਆਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਸਰੋ (ISRO) ਅਤੇ ਏਅਰਪੋਰਟ ਅਥਾਰਟੀ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (AAI) ਨੇ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਜੀ.ਪੀ.ਐੱਸ. ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸਹੀ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਜ ਲਈ ਇਸਰੋ ਦੇ ਜੀਸੈਟ-8 ਅਤੇ ਜੀਸੈਟ-10 ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੋਧੇ ਹੋਏ ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ ਸਿਗਨਲ ਭੇਜਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ਕਰੋੜਾਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਖ਼ਬਰ ! PPF, SCSS, SSY ਦੇ ਵਿਆਜ ਸਬੰਧੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਰ 'ਤਾ ਵੱਡਾ ਐਲਾਨ
ਛੋਟੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ ਲਈ ਹੋਵੇਗੀ ਵਰਦਾਨ
ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਹੀ ਲੈਂਡਿੰਗ ਲਈ ਵੱਡੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ 'ਤੇ ਮਹਿੰਗੇ ਇੰਸਟਰੂਮੈਂਟ ਲੈਂਡਿੰਗ ਸਿਸਟਮ (ILS) ਲਗਾਉਣੇ ਪੈਂਦੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਕਾਫ਼ੀ ਖ਼ਰਚੀਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਨਵੀਂ 'ਗਗਨ' ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ LPV (ਲੋਕਲਾਈਜ਼ਰ ਪਰਫਾਰਮੈਂਸ ਵਿਦ ਵਰਟੀਕਲ ਗਾਈਡੈਂਸ) ਤਕਨੀਕ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਵਾਧੂ ਜ਼ਮੀਨੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ 'ਤੇ ਵੀ ਖ਼ਰਾਬ ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਘੱਟ ਵਿਜ਼ੀਬਿਲਟੀ (ਧੁੰਦ ਆਦਿ) ਦੌਰਾਨ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਲੈਂਡਿੰਗ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕੇਗੀ।
ਸੁਰੱਖਿਆ ਪੱਖੋਂ ਵੀ ਬੇਮਿਸਾਲ
ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖ਼ੂਬੀ ਇਸ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਨੇਵੀਗੇਸ਼ਨ ਡਾਟਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਤਰੁੱਟੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਿਸਟਮ ਕੁਝ ਹੀ ਸੈਕਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਲਟ ਨੂੰ ਸੁਚੇਤ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਹਾਦਸਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ 15 ਗਰਾਊਂਡ ਰੈਫਰੈਂਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਲਗਾਤਾਰ ਜੀ.ਪੀ.ਐੱਸ. ਸਿਗਨਲਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰੇ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਪੁੱਜੀ ਜਾਪਾਨੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸਨਾਏ ਤਾਕਾਇਚੀ, PM ਮੋਦੀ ਨੇ ਕੀਤਾ ਵੈੱਲਕਮ
ਹਵਾਈ ਸਫ਼ਰ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿਫ਼ਾਇਤੀ
ਏਅਰਪੋਰਟ ਅਥਾਰਟੀ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ 23 ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ 'ਤੇ ਇਸ ਸਹੂਲਤ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਇਸ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 40 ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਦੇ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੋਣ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਵਾਈ ਯਾਤਰਾ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਕੁਸ਼ਲ ਅਤੇ ਕਿਫ਼ਾਇਤੀ ਬਣ ਜਾਵੇਗੀ।
ਜਗ ਬਾਣੀ ਈ-ਪੇਪਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਐਪ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
For Android:- https://play.google.com/store/apps/details?id=com.jagbani&hl=en
For IOS:- https://itunes.apple.com/in/app/id538323711?mt=8
