9 ਦਿਨਾਂ ''ਚ ਪਹਿਲੀ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਟਰੇਨ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਰੁਕਾਵਟ ਤੈਅ ਕੀਤਾ 1,200 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦਾ ਸਫ਼ਰ
Saturday, Jul 25, 2026 - 04:00 PM (IST)
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ- ਜੀਂਦ-ਸੋਨੀਪਤ ਸੈਕਸ਼ਨ 'ਤੇ ਦੌੜ ਰਹੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਟਰੇਨ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ 1,200 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੇ 3,200 ਲੀਟਰ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਬਚਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਬਾਲਣ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਟਰੇਨਾਂ ਦਾ ਕਿਫਾਇਤੀ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਵਿਕਲਪ ਮੰਨੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਇਸ ਟਰੇਨ ਨੇ ਪਿਛਲੇ 9 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਬਿਨਾਂ ਰੁਕਾਵਟ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਰੇਲਵੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਅਤੇ ਆਕਸੀਜਨ ਵਿਚਾਲੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਰਸਾਇਣਕ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਟਰੇਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਟਰੇਨ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਬਿਜਲੀ ਊਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਪ-ਉਤਪਾਦ ਦੇ ਰੂਪ 'ਚ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭਾਫ਼ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ 'ਚ ਨਾ ਧੂੰਆਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਟੇਲਪਾਈਪ ਤੋਂ ਕਾਰਬਨ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਉਪਲੱਬਧ ਰੇਲ ਪ੍ਰੋਪਲਸ਼ਨ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸਵੱਛ ਤਕਨੀਕ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ 'ਚ ਵਿਕਸਿਤ ਇਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਪਹਿਲ ਹੈ। 10 ਡੱਬਿਆਂ ਵਾਲੀ ਇਸ ਟਰੇਨ 'ਚ 2 ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਪਾਵਰ ਕਾਰ ਹਨ, ਜੋ ਸੰਯੁਕਤ ਰੂਪ ਨਾਲ 2,400 ਕਿਲੋਵਾਰ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਨਾਲ ਲਿਥੀਅਮ ਆਇਰਨ ਫਾਸਫੇਟ ਬੈਟਰੀਆਂ ਅਤੇ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਸਿਲੰਡਰ ਵੀ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਦੇ ਅਧੀਨ ਜੀਂਦ 'ਚ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਮਰਪਿਤ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਭੰਡਾਰਨ ਸਹੂਲਤ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇੱਥੇ 500 ਵਾਰ ਤੱਕ ਦੇ ਦਬਾਅ 'ਤੇ ਗ੍ਰੀਨ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਦਾ ਭੰਡਾਰਨ ਅਤੇ 350 ਵਾਰ ਦੇ ਦਬਾਅ 'ਤੇ ਬਾਲਣ ਭਰਨ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਹੂਲਤ ਦੀ ਕੁੱਲ ਭੰਡਾਰਨ ਸਮਰੱਥਾ ਲਗਭਗ 3,000 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਹੈ। ਟਰੇਨ 'ਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਕਈ ਸੁਤੰਤਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਲੀਕ, ਵੱਧ ਤਾਪਮਾਨ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਧੂੰਏਂ ਦਾ ਖੁਦ ਪਤਾ ਲਗਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਸ਼ਟ-ਆਫ ਸਿਸਟਮ, ਲਗਾਤਾਰ ਵੈਂਟੀਲੇਸ਼ਨ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਨਕਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਟੈਸਟਿੰਗ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਵੀ ਯਕੀਨੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਜੀਂਦ-ਸੋਨੀਪਤ ਸੈਕਸ਼ਨ 'ਤੇ ਸਫਲ ਸੰਚਾਲਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦਿੱਲੀ ਰੂਟ 'ਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਟਰਾਇਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣਗੇ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਫਿਊਲ ਸੈੱਲ ਟਰੇਨ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਤਕਨੀਕੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਕ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਰੇਲ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵੱਲ ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਟਿਕਾਊ, ਜ਼ੀਰੋ-ਐਮਿਸ਼ਨ ਰੇਲ ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰਤੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਆਵਾਜਾਈ 'ਚ ਇਸ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਲਈ ਇਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨੀਂਹ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਜਗ ਬਾਣੀ ਈ-ਪੇਪਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਐਪ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
For Android:- https://play.google.com/store/apps/details?id=com.jagbani&hl=en
For IOS:- https://itunes.apple.com/in/app/id538323711?mt=8
For Whatsapp:- https://whatsapp.com/channel/0029Va94hsaHAdNVur4L170e
