ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਖ਼ਬਰ! ਹੁਣ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਪਵੇਗੀ ਘੱਟ, ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਕੀਤਾ ਵੱਡਾ ਖੁਲਾਸਾ

ਹੈਲਥ ਡੈਸਕ - ਡਾਇਬਿਟੀਜ਼ ਦੇ ਇਲਾਜ 'ਚ ਇਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਕ ਅਜਿਹੇ 'ਮਾਸਟਰ ਪ੍ਰੋਟੀਨ' ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ 'ਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ 60 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਡਾਇਬਿਟੀਜ਼ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਵਾਈ 'ਮੇਟਫਾਰਮਿਨ' ਬਾਰੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਲਿਵਰ ਅਤੇ ਅੰਤੜੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਤਾਜ਼ਾ ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦਵਾਈ ਸਿੱਧਾ ਦਿਮਾਗ 'ਤੇ ਵੀ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਟਰੋਲਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 'ਸਾਇੰਸ ਐਡਵਾਂਸਜ਼' ਜਰਨਲ 'ਚ ਛਪੀ ਇਸ ਖੋਜ ਮੁਤਾਬਕ, ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਵੈਂਟਰੋਮੀਡੀਅਲ ਹਾਈਪੋਥੈਲੇਮਸ ਹਿੱਸੇ 'ਚ ਸਥਿਤ RAP1 ਨਾਮਕ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਸ਼ੂਗਰ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਸ ਖੇਤਰ 'ਚ RAP1 ਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਨੂੰ ਦਬਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੇਟਫਾਰਮਿਨ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ 'ਚ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਚੂਹਿਆਂ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਦੌਰਾਨ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਮੇਟਫਾਰਮਿਨ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਦਿਮਾਗ 'ਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਇਹ ਆਮ ਖ਼ੁਰਾਕ ਨਾਲੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗੁਣਾ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ 'ਚ ਵੀ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਰਹੀ। ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਮੇਟਫਾਰਮਿਨ ਦਿਮਾਗ ਦੇ SF1 ਨਿਊਰੋਨਸ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਉਦੋਂ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ RAP1 ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਮੌਜੂਦ ਹੋਵੇ।

ਇਹ ਨਵੀਂ ਖੋਜ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਇਬਿਟੀਜ਼ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਨਵੇਂ ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਦਵਾਈ ਅਲਜ਼ਾਈਮਰ ਵਰਗੀਆਂ ਦਿਮਾਗੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ 'ਚ ਵੀ ਸਹਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦਵਾਈਆਂ ਦਿਮਾਗ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ 'ਚ ਮਦਦਗਾਰ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਐਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਮਕੋਤੋ ਫੁਕੁਡਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਖੋਜ ਸਾਬਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮੇਟਫਾਰਮਿਨ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਦਿਮਾਗ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਿਖਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਹੁਣ ਸਪੱਸ਼ਟ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲੀ ਹੈ।