Pakistan ਬਣਿਆ ਕਰਜ਼ੇ ਦਾ ''ਨਸ਼ੇੜੀ''! IMF ਤੋਂ ਉਧਾਰ ਦੀ ਪਈ ਆਦਤ, ਨਵੀਂ ਰਿਪੋਰਟ ''ਚ ਖੁਲਾਸੇ

ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ/ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਰਿਪੋਰਟ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਇੱਕ 'ਨਸ਼ੇੜੀ' ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਆਫ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਡਿਪਟੀ ਗਵਰਨਰ ਰਿਆਜ਼ ਰਿਆਜ਼ੂਦੀਨ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਛਪੀ ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਦਰਾ ਕੋਸ਼ (IMF) ਤੋਂ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣ ਦੀ ਇੰਨੀ ਆਦੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਚੱਕਰਵਿਊ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਨਸ਼ੇੜੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਲਤ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਰਕਾਰ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਆਦੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਕਰਜ਼ਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਸ ਉਮੀਦ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਮੁਆਫ਼ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਜਾਂ ਉਸਨੂੰ ਹੋਰ ਰਾਹਤ ਮਿਲੇਗੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖਰਚ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਨਸ਼ੇੜੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ 'ਮੈਂ ਜਦੋਂ ਚਾਹਾਂ ਨਸ਼ਾ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹਾਂ', ਉਵੇਂ ਹੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ 'ਵਿਕਾਸ ਜਲਦੀ ਵਾਪਸ ਆਵੇਗਾ', ਜਦਕਿ ਅਸਲੀਅਤ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਸਰਵਾਈਵਲ ਲਈ ਕਰਜ਼ਾ
ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਚ ਕਰਜ਼ਾ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਹਾਲਾਤ ਅਜਿਹੇ ਹਨ ਕਿ ਨਵਾਂ ਕਰਜ਼ਾ ਸਿਰਫ਼ ਪੁਰਾਣੇ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀਆਂ ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਮੋੜਨ ਅਤੇ ਗੁਜ਼ਾਰੇ (Survival) ਲਈ ਲਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

25ਵਾਂ IMF ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਕਾਰਜਪ੍ਰਣਾਲੀ
ਇਹ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇਸ ਵੇਲੇ ਆਪਣੇ 25ਵੇਂ IMF ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਸਰਕਾਰ ਆਪਣੀ ਕਰੰਸੀ (ਰੁਪਏ) ਦੀ ਕੀਮਤ ਨੂੰ ਨਕਲੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਧਾ ਕੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਦਰਾਮਦ (Imports) ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ, ਜੋ ਕਿ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੈ।

ਕਿਉਂ ਬੇਅਸਰ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ IMF ਦੀ 'ਥੈਰੇਪੀ'?
ਰਿਪੋਰਟ 'ਚ IMF ਦੀਆਂ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੀ 'ਥੈਰੇਪੀ' ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਥੈਰੇਪੀ ਬੇਅਸਰ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਰਕਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਾਣਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਹੀ ਆਰਥਿਕ ਨੀਤੀਆਂ ਕੀ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ।

ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੀ ਕਮੀ: ਦੇਸ਼ 'ਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਬਾਹਰੋਂ ਭੇਜੇ ਗਏ ਪੈਸੇ (Remittances) ਕਾਰਨ ਵਧਿਆ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਆਰਥਿਕ ਸੁਧਾਰ ਜਾਂ ਬਰਾਮਦ (Exports) ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਕਾਰਨ।

ਆਮ ਜਨਤਾ 'ਤੇ ਮਾਰ
ਅੰਤ 'ਚ ਰਿਪੋਰਟ 'ਚ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸਰਕਾਰ ਸਖ਼ਤ ਸੁਧਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਸਿਰਫ਼ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਲੋਕ ਹੀ IMF ਪੈਕੇਜਾਂ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਉਣਗੇ। ਇਸ ਦੇਰੀ ਦੀ ਕੀਮਤ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਮ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਭੁਗਤਣੀ ਪਵੇਗੀ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਤੰਗੀ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੀ ਹੈ।

ਜਗ ਬਾਣੀ ਈ-ਪੇਪਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਐਪ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

For Android:- https://play.google.com/store/apps/details?id=com.jagbani&hl=en

For IOS:- https://itunes.apple.com/in/app/id538323711?mt=8

For Whatsapp:- https://whatsapp.com/channel/0029Va94hsaHAdNVur4L170e