ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ ਸਿਰਦਰਦ ਬਣਿਆ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਤਣਾਅ ! ਮਿਡਲ ਈਸਟ ''ਚ...

ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਡੈਸਕ- ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਪੱਛਮੀ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਤਣਾਅ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਖੇਤਰੀ ਵਿਵਾਦ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਮਿਡਲ ਈਸਟ 'ਚ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ 'ਸੁਰੱਖਿਆ ਭਾਈਵਾਲ' ਬਣਨ ਦੀਆਂ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣ ਕੇ ਉੱਭਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। 

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇਸ ਵੇਲੇ ਦੋ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਵਾਂ 'ਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਮੱਕਾ ਪੈਕਟ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਰੱਖਿਆ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਕੇ ਮਿਡਲ ਈਸਟ 'ਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਧਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪੱਛਮੀ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਨਾਲ ਵਿਗੜ ਰਹੇ ਸਬੰਧਾਂ ਕਾਰਨ ਅਸੁਰੱਖਿਆ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। 

2021 'ਚ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ 'ਚ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਆਉਣ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਜਿੱਤ ਮੰਨਿਆ ਸੀ, ਪਰ 'ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਤਾਲਿਬਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ' (TTP) ਦੁਆਰਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅੰਦਰ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਅਫ਼ਗਾਨ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੁਆਰਾ ਟੀ.ਟੀ.ਪੀ. ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਨਾ ਕਰਨ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸਬੰਧ ਗੰਭੀਰ ਮੋੜ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਤਾਲਿਬਾਨ ਲਈ ਟੀ.ਟੀ.ਪੀ. ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਤੋੜਨਾ ਆਪਣੇ ਹੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਮੁੱਲ ਲੈਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵਿਗੜ ਰਹੇ ਸਬੰਧਾਂ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਫਾਇਦਾ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਰਸਮੀ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੇ ਕਾਬੁਲ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਦਬਾਅ ਕਾਰਨ ਕਾਬੁਲ ਹੁਣ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ 'ਚ ਵਧੇਰੇ ਰੁਚੀ ਦਿਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੋਕਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। 

ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਫ਼ੌਜੀ ਸਮਰੱਥਾ, ਖ਼ੁਫ਼ੀਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਸਰਮਾਇਆ ਸੀਮਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਆਪਣੀ ਫ਼ੌਜੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਆਪਣੀ ਹੀ ਪੱਛਮੀ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਉਹ ਖੁਦ 'ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਕਮੀ' ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਫ਼ਗਾਨ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਤਾਕਤ ਉੱਥੇ ਹੀ ਉਲਝ ਕੇ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਯੋਜਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।