ਅਮਰੀਕੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਕਾਰਨ ਈਰਾਨ ''ਚ ਤੇਲ ਸੰਕਟ, ਸਮੁੰਦਰ ''ਚ ਤੇਲ ਵਹਾਉਣ ਦੀ ਨੌਬਤ

Sunday, May 10, 2026 - 08:40 PM (IST)

ਅਮਰੀਕੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਕਾਰਨ ਈਰਾਨ ''ਚ ਤੇਲ ਸੰਕਟ, ਸਮੁੰਦਰ ''ਚ ਤੇਲ ਵਹਾਉਣ ਦੀ ਨੌਬਤ

ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ : ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨਾਲ ਜਾਰੀ ਤਣਾਅ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਈਰਾਨ ਇਸ ਸਮੇਂ ਗੰਭੀਰ ਤੇਲ ਸੰਕਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਤੇ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਸਤਹ 'ਤੇ ਤੇਲ ਦੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਕਾਲੇ ਧੱਬੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਖਦਸ਼ਾ ਜਤਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸਟੋਰੇਜ ਸਮਰੱਥਾ ਖਤਮ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਈਰਾਨ ਵਾਧੂ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵਹਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਈਰਾਨ ਹਰ ਰੋਜ਼ 30 ਲੱਖ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਕਾਰਨ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲ ਪਾ ਰਹੇ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਈਰਾਨ ਆਪਣਾ ਤੇਲ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਚ ਪਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣ ਕਾਰਨ ਉਸ ਕੋਲ ਤੇਲ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਬਚੀ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਤੇਲ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਤੇਲ ਦੇ ਖੂਹ ਬੰਦ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨਦੋਜ਼ ਭੰਡਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਈ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਯੂਰਪੀਅਨ ਸਪੇਸ ਏਜੰਸੀ ਦੇ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਡੇਟਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਖਾਰਗ ਟਾਪੂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਤੇਲ ਦਾ ਇੱਕ ਧੱਬਾ ਕਰੀਬ 120 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਈਰਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਇਸ 'ਤੇ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਟਿੱਪਣੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਵਿਸ਼ਵ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਖਤਰਾ: ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਸਤਹ 'ਤੇ ਫੈਲਿਆ ਤੇਲ ਮੱਛੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਜ਼ਹਿਰ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਣ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਹੈ।
ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਚ ਉਛਾਲ: ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਕਰੀਬ 20 ਫੀਸਦੀ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਇਸੇ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਸਮੇਤ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਧਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਹੈ।

ਗੁਪਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤੇਲ ਵੇਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼
ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਈਰਾਨ ਅਜੇ ਵੀ ਗੁਪਤ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਤੇਲ ਐਕਸਪੋਰਟ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਖੁਫੀਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੁਝ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰਾਂ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇੱਕ ਜਹਾਜ਼ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਗੁਪਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤੇਲ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਖੇਪ ਚੀਨ ਪਹੁੰਚਾਏ ਜਾਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।


author

Inder Prajapati

Content Editor

Related News