ਪਾਕਿ ਮਕਬੂਜ਼ਾ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿਰੋਧ ਅੰਦੋਲਨ ''ਤੇ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਦਾ ''ਅੱਤਵਾਦੀ'' ਠੱਪਾ

ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਡੈਸਕ- ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਿਤ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ (PaJK) ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਘਾਤਕ ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 35 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈ ਲਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਾਕਿ ਮਕਬੂਜ਼ਾ ਕਸ਼ਮੀਰ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਗਿਲਗਿਤ-ਬਾਲਟਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਰਣਨੀਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਖੇਤਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੋਧਵਾਦੀ ਨੀਤੀ ਦੇ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਘਟਾਏ ਗਏ ਅਧਿਕਾਰਾਂ, ਅਖਤਿਆਰੀ ਵਿੱਤ ਅਤੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਨਿਯੰਤਰਣ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੁੰਛ ਅਤੇ ਰਾਵਲਕੋਟ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਵਿਸਫੋਟ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ, ਸੰਸਥਾਗਤ ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ ਧੱਕੇਸ਼ਾਹੀ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਮੰਗਾਂ ਨਾਲ ਅਰਥਪੂਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੁੜਨ ਤੋਂ ਰਾਜ ਦੇ ਇਨਕਾਰ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਹੈ।

ਤੁਰੰਤ ਵਜ੍ਹਾ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਾਂਝੀ ਅਵਾਮੀ ਐਕਸ਼ਨ ਕਮੇਟੀ (JAAC) 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਸੀ। JAAC, ਇੱਕ ਜ਼ਮੀਨੀ ਅੰਦੋਲਨ ਜੋ 2023 ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ ਬਿਜਲੀ ਦਰਾਂ, ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਕੁਚਲਣ ਵਾਲੀ ਲਾਗਤ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਵਿੱਚ ਮੁਜ਼ੱਫਰਾਬਾਦ ਵੱਲ ਮਾਰਚ ਕਰਨ ਦੀ ਸਹੁੰ ਖਾਧੀ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੇ "ਅੱਤਵਾਦੀ" ਦਾ ਦਰਜਾ ਦੇਣ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਇਸਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਜ਼ੁਲਮ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਿਹਾ। ਧਰਨਿਆਂ ਅਤੇ ਸੜਕਾਂ ਦੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਨੇ ਪੁੰਛ ਨੂੰ ਅਧਰੰਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਦੁਕਾਨਾਂ ਬੰਦ ਰਹੀਆਂ, ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। 14 ਜੁਲਾਈ ਤੱਕ, ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਰੋਕਾਂ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਝੜਪਾਂ ਘਾਤਕ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਰਜਨਾਂ ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ। ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਪਾਕਿ ਮਕਬੂਜ਼ਾ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਦਮਨ ਨੂੰ ਘਾਤਕ ਤਾਕਤ, ਸਮੂਹਿਕ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀਆਂ, ਲਾਪਤਾ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਬਲੈਕਆਊਟ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿ ਮਕਬੂਜ਼ਾ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਲਈ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਦੁਆਰਾ ਲਗਭਗ 22,000 ਵਾਧੂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਮਚਾਰੀ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।

ਰਾਵਲਕੋਟ, ਕੋਟਲੀ, ਬਾਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ੀ ਲਈ ਗਈ। ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਦੇਰ ਰਾਤ ਦੇ ਛਾਪਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅੰਦੋਲਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿੱਤੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਦਰਜਨਾਂ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਅੱਤਵਾਦ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।

ਇਹ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਇਹ "ਅਸ਼ਾਂਤੀ, ਜਾਨ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਤੋਂ ਡੂੰਘੀ ਚਿੰਤਤ" ਹੈ, ਯੂਕੇ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਕੋਲ ਉਠਾਇਆ ਹੈ। ਪਾਕਿ ਮਕਬੂਜਾ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ 'ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨਰ, ਵੋਲਕਰ ਤੁਰਕ ਨੇ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਨੂੰ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ, ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਇਕੱਠ ਨੂੰ ਅਪਰਾਧੀਕਰਨ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਬਲੈਕਆਊਟ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।

ਜੇਏਏਸੀ ਨੇ ਭਾਰਤ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਿਤ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਆਂ ਬਾਰਾਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸੀਟਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਵੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਉਹ ਗੈਰ-ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਏਜੇਕੇ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇ ਕੇ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਏਜੇਕੇ ਦੇ ਚਾਲੀ ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਵਾਂਝੇ ਰੱਖਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਏਜੇਕੇ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਸੀਟਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜੇਏਏਸੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਲੱਗ-ਥਲੱਗ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਪਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਮਰਥਨ ਦੁਆਰਾ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ, ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਅਪਰਾਧੀ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਨਾਲ, ਏਜੇਕੇ ਵਿੱਚ 27 ਜੁਲਾਈ ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਣਾਅ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰਾਜ ਦਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਸਥਾਨਕ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਨੂੰ "ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਉਦੇਸ਼" ਲਈ ਬਾਹਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਜਾਂ ਵਿਰੋਧੀ ਵਜੋਂ ਖਾਰਜ ਕਰਨਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਖਵਾਜਾ ਮੁਹੰਮਦ ਆਸਿਫ਼ ਦੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਏਜੇਕੇ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਏਜੰਡਿਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਅਤੇ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ-ਕਬਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰੀਆਂ ਅਤੇ 1947 ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀਆਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ, ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਸੀਟਾਂ ਜਾਂ ਸਬਸਿਡੀਆਂ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਉਣਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਏਜੇਕੇ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਜੀਵਤ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ, ਘਟੀਆਂ ਆਜ਼ਾਦੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਹੱਕਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਹਿਣ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਦੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਆਬਾਦੀ ਦੀਆਂ ਭੌਤਿਕ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇਹ ਅਸਹਿਮਤੀ ਹੈ ਜੋ ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਖਵਾਜਾ ਆਸਿਫ਼ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਿ ਏਜੇਕੇ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਦੀਆਂ "ਗ੍ਰਾਂਟਾਂ" ਅਤੇ "ਸਬਸਿਡੀਆਂ" 'ਤੇ ਜਿਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂਚ ਅਧੀਨ ਢਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖੋ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹਰ ਸੂਬੇ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਿੱਤ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ "ਗ੍ਰਾਂਟ" ਸ਼ਬਦ ਹੱਥ ਦੀ ਚਾਲਾਕੀ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। 1973 ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਅਨੁਛੇਦ 160 ਦੇ ਤਹਿਤ, ਚਾਰੇ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿੱਤ ਕਮਿਸ਼ਨ ਅਵਾਰਡ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣਾ ਪੈਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਫਾਰਮੂਲਾ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਘੀ ਵੰਡਣਯੋਗ ਪੂਲ ਦੇ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਗਰੰਟੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਪੰਜਾਬ ਜਾਂ ਸਿੰਧ ਨੂੰ ਆਪਣਾ NFC ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਗ੍ਰਾਂਟ ਜਾਂ ਅਹਿਸਾਨ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦਾ; ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ, ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਫਾਰਮੂਲੇ ਦੁਆਰਾ ਸੂਚੀਬੱਧ, ਅਤੇ, 18ਵੀਂ ਸੋਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਟੌਤੀ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮਕਬੂਜਾ ਕਸ਼ਮੀਰ ਆਪਣੀ ਵਿਵਾਦਿਤ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਢਾਂਚੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਚਾਰੇ ਪ੍ਰਾਂਤ ਪੂਲ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵੰਡਦੇ ਹਨ; ਮਕਬੂਜਾ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦਾਅਵੇਦਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਬਜਾਏ ਇਸਨੂੰ ਜੋ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਉਹ ਵਿਵੇਕਸ਼ੀਲ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਹਨ ਜੋ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੈੱਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਦੇਰੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਸ਼ਰਤ ਲਗਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ "ਗ੍ਰਾਂਟ" ਵਜੋਂ ਲੇਬਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਹੋਰ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ।