ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ''ਚ ਈਰਾਨ ਨੇ ਊਰਜਾ, ਮਾਈਨਿੰਗ ਤੇ ਜਹਾਜ਼ ਸੌਦਿਆਂ ਦਾ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਸਤਾਵ

ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਡੈਸਕ : ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਤਣਾਅ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਈਰਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ। ਇੱਕ ਈਰਾਨੀ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਨੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈਰਾਨ ਨੇ ਤਹਿਰਾਨ ਅਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਵਿਚਕਾਰ ਦੂਜੇ ਦੌਰ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਰਥਿਕ ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ ਕਈ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਪੁਰਾਣੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਵਿਵਾਦ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਗੱਲਬਾਤ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਈਰਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 'ਤੇ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਫੌਜੀ ਟਕਰਾਅ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਹੈ।

ਫੌਜੀ ਦਬਾਅ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਗੱਲਬਾਤ

ਰਾਇਟਰਜ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਦੂਜਾ ਜਹਾਜ਼ ਵਾਹਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਗੱਲਬਾਤ ਅਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਲੰਮੀ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਮਾਰਕੋ ਰੂਬੀਓ ਨੇ ਬ੍ਰਾਤੀਸਲਾਵਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੌਰਾਨ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਇੱਕ ਕੂਟਨੀਤਕ ਹੱਲ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਰੂਬੀਓ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕੋਈ ਵੀ ਅਜੇ ਤੱਕ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਸਫਲ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਾਂਗੇ।"

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ਇਟਲੀ : ਰੋਮ ਨੇੜੇ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਕਾਰਨ 3 ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਇਮਾਰਤ ਧੱਸੀ, 1 ਦੀ ਮੌਤ, ਕਈ ਜ਼ਖ਼ਮੀ

ਈਰਾਨ ਦਾ ਨਰਮ ਰੁਖ਼ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਪ੍ਰਸਤਾਵ

ਈਰਾਨ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਏਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਉਸਦਾ ਰੁਖ਼ ਥੋੜ੍ਹਾ ਨਰਮ ਹੁੰਦਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ। ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਕੂਟਨੀਤੀ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਹਾਮੇਦ ਘਨਬਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਊ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਆਰਥਿਕ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਾਂਝੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਖੇਤਰ, ਸਾਂਝੇ ਮਾਈਨਿੰਗ ਨਿਵੇਸ਼, ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦੇ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ 2015 ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਸਮਝੌਤੇ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਆਰਥਿਕ ਲਾਭ ਪ੍ਰਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ।

2015 ਦਾ ਸਮਝੌਤਾ ਅਤੇ 2018 'ਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਬਾਹਰ ਹੋਣਾ

2015 ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਨੇ ਕਈ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ, ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਉਸਨੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਦੇ ਬਦਲੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 'ਤੇ ਕੁਝ ਸੀਮਾਵਾਂ ਲਗਾਈਆਂ। ਪਰ 2018 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਏ ਅਤੇ ਈਰਾਨ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਆਰਥਿਕ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੁਬਾਰਾ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀਆਂ।

ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : 'ਰੱਖਿਆ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ ਸਰਕਾਰ, ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਲਈ ਚੁੱਕਾਂਗੇ ਹਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਦਮ' : PM ਮੋਦੀ

ਜਨੇਵਾ 'ਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈ ਅਹਿਮ ਮੀਟਿੰਗ 

ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਟੀਵ ਵਿਟਕੌਫ ਅਤੇ ਜੈਰੇਡ ਕੁਸ਼ਨਰ ਸਮੇਤ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਵਫ਼ਦ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਜਨੇਵਾ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਈਰਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਰੂਬੀਓ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਵਫ਼ਦ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੇ ਹੋਰ ਵੇਰਵੇ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੇ। ਇਸ ਵਾਰ ਗੱਲਬਾਤ ਸਿਰਫ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ 2015 ਦੀਆਂ ਗੱਲਬਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਦੇਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਓਮਾਨ ਮੌਜੂਦਾ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਵਿਚੋਲੇ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਅੱਬਾਸ ਅਰਾਕਚੀ ਜਨੇਵਾ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਅਸਿੱਧੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਗੇ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਨਿਗਰਾਨੀ ਸੰਸਥਾ IAEA ਦੇ ਮੁਖੀ ਨਾਲ ਵੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਨਗੇ।

ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ, ਪਰ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨਾਲ

ਈਰਾਨ ਦੇ ਉਪ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਮਾਜਿਦ ਤਖ਼ਤ-ਰਵਾਂਚੀ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਇਹ ਅਮਰੀਕਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਸਾਬਤ ਕਰੇ। ਈਰਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਮੁਖੀ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਹਟਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਦੇਸ਼ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਮੀਰ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਨੂੰ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਦੀ ਲਚਕਤਾ ਦਰਸਾਉਣ ਦੇ ਇੱਕ ਕਦਮ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਈਰਾਨ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ "ਜ਼ੀਰੋ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਸੰਸ਼ੋਧਨ" ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ। ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਸੰਸ਼ੋਧਨ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਵੱਲ ਇੱਕ ਕਦਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂਕਿ ਈਰਾਨ ਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸਿਰਫ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਹੈ।