ਜੋਧਪੁਰ ''ਚ ਬਹੁਪੱਖੀ ਹਵਾਈ ਅਭਿਆਸ ''ਤਰੰਗ ਸ਼ਕਤੀ'' ਦਾ ਸਮਾਪਨ, ''ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇ'' ''ਤੇ ਦਿੱਤਾ ਜ਼ੋਰ

ਨੈਸ਼ਨਲ ਡੈਸਕ : ਭਾਰਤ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਨੇ 10 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਜੋਧਪੁਰ ਵਿਖੇ ਬਹੁਪੱਖੀ ਹਵਾਈ ਅਭਿਆਸ 'ਤਰੰਗ ਸ਼ਕਤੀ' ਦੇ ਸਮਾਪਨ ਮੌਕੇ ਬੋਲਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਸਬੰਧ ਕੇਵਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੋਣਗੇ। ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਫਲਾਈ-ਪਾਸਟ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਫੌਜ ਦਾ Su-30MKI, ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ F-35, ਭਾਰਤੀ ਹਲਕਾ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ (LCA), ਫਰਾਂਸ ਦਾ ਰਾਫੇਲ ਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ (UAE) ਦਾ F-16 ਜਹਾਜ਼ ਇੱਕ ਤੀਰ-ਆਕਾਰ ਦੀ ਫਾਰਮੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉੱਡੇ।
ਦੋ-ਸਾਲਾ ਅਭਿਆਸ 'ਤਰੰਗ ਸ਼ਕਤੀ' ਦਾ ਇਹ ਦੂਜਾ ਐਡੀਸ਼ਨ ਸੀ, ਜੋ “ਪਾਵਰ ਇਨ ਪਾਰਟਨਰਸ਼ਿਪ” (ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀ) ਦੇ ਥੀਮ ਹੇਠ 26 ਸਤੰਬਰ ਤੋਂ 12 ਅਕਤੂਬਰ ਤੱਕ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਫੌਜ (IAF) ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 7 ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ—ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼, ਫਰਾਂਸ, ਜਰਮਨੀ, ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ, UAE ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ—ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਵਾਈ ਅਸਾਸੇ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੇ, ਜਦੋਂ ਕਿ 32 ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਨਿਰੀਖਕਾਂ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੀ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਪੰਜਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ F-35 ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ। ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਅਭਿਆਸ ਦੌਰਾਨ 800 ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਡਾਣਾਂ ਭਰੀਆਂ ਗਈਆਂ ਅਤੇ 600 ਤੋਂ ਵੱਧ ਘੰਟੇ ਉਡਾਣ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਇਸ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਹਵਾਈ ਫੌਜ ਨੇ 6 F-35A ਲਾਈਟਨਿੰਗ II, ਇੱਕ KC-135R ਟੈਂਕਰ ਅਤੇ 200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਰਮਚਾਰੀ ਭੇਜੇ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਜਦੂਤ ਸਰਜੀਓ ਗੋਰ ਨੇ F-35 ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਭਰੋਸੇ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਦੱਸਿਆ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਰਾਂਸ ਨੇ ਆਪਣੇ 'ਪੇਗਾਸ26' ਮਿਸ਼ਨ ਤਹਿਤ 4 ਰਾਫੇਲ, 3 A330 ਰਿਫਿਊਲਰ, 2 A400M ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਜਹਾਜ਼ ਅਤੇ 300 ਕਰਮਚਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ। ਅਭਿਆਸ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਏ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਈ 2025 ਦੇ 'ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ' ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤਜਰਬਿਆਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।
ਹਵਾਈ ਫੌਜ ਦੇ ਮੁਖੀ ਏਅਰ ਚੀਫ ਮਾਰਸ਼ਲ ਅਮਰ ਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਅਭਿਆਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੇਸ਼ ਵਿਰੁੱਧ ਕੇਂਦਰਿਤ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਬਲਕਿ ਆਪਸੀ ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਫੌਜਾਂ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ 'ਯੁੱਧ ਅਭਿਆਸ' (ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ 'ਚ), ਰੂਸ ਨਾਲ 'ਇੰਦਰਾ' (ਵਲਾਦੀਵੋਸਤੋਕ 'ਚ), ਅਤੇ ਥਾਈਲੈਂਡ, ਮੰਗੋਲੀਆ, ਕਜ਼ਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ UAE ਨਾਲ ਵੀ ਦੁਵੱਲੇ ਫੌਜੀ ਅਭਿਆਸ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।