Space 'ਚ ਵੱਡੀ ਛਲਾਂਗ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ 'ਚ ਭਾਰਤ ! 'ਸੁਪਰ ਸੈਟੇਲਾਈਟ' ਦੇ ਲਾਂਚ ਦਾ ਕਾਊਂਟਡਾਊਨ ਸ਼ੁਰੂ

ਵੈੱਬ ਡੈਸਕ - ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਸੰਗਠਨ (ISRO) ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਕਸਤ GSLV ਰਾਕੇਟ 'ਤੇ ਧਰਤੀ ਨਿਰੀਖਣ ਸੈਟੇਲਾਈਟ (EOS-05) ਨੂੰ ਲਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ 27.5 ਘੰਟੇ ਦੀ ਉਲਟੀ ਗਿਣਤੀ ਕੱਲ੍ਹ ਰਾਤ ਸ਼੍ਰੀਹਰੀਕੋਟਾ ਪੁਲਾੜ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਇਸਰੋ ਦੇ ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਾਊਂਟਡਾਊਨ ਕੱਲ੍ਹ ਰਾਤ 23:25 ਵਜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸੁਚਾਰੂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਈਏ ਕਿ GSLV-F17/EOS-05 ਮਿਸ਼ਨ ਕੱਲ੍ਹ ਸਵੇਰੇ 02:55 ਵਜੇ ਦੂਜੇ ਲਾਂਚ ਪੈਡ ਤੋਂ ਲਾਂਚ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਕਾਊਂਟਡਾਊਨ ਦੌਰਾਨ, ਤਿੰਨ-ਪੜਾਅ ਵਾਲਾ ਵਾਹਨ ਪ੍ਰੋਪੇਲੈਂਟ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਇਸ ਸਾਲ ਜਨਵਰੀ 'ਚ PSLV-C62 ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੱਤ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਲੰਬੇ ਅੰਤਰਾਲ ਨੂੰ ਇਹ ਲਾਂਚ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ, ਅਗਸਤ 2021 'ਚ, GSLV-F10 ਦਾ GISAT-1 ਮਿਸ਼ਨ ਕ੍ਰਾਇਓਜੇਨਿਕ ਉਪਰਲੇ ਪੜਾਅ 'ਚ ਤਕਨੀਕੀ ਅਸਫਲਤਾ ਕਾਰਨ ਅਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ, ਲਗਭਗ ਪੰਜ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ISRO EOS-05 ਪੁਲਾੜ ਯਾਨ (ਜਿਸਨੂੰ GISAT-1A ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਨੂੰ ਪੁਲਾੜ 'ਚ ਲਾਂਚ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਇਮੇਜਿੰਗ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਹੋਵੇਗਾ ਜੋ ਹੈਵੀ-ਲਿਫਟ ਲਾਂਚ ਵਹੀਕਲ GSLV-MkII ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਸਬ-ਜੀਓਸਿੰਕ੍ਰੋਨਸ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਔਰਬਿਟ (GTO) 'ਚ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਧਰਤੀ ਨਿਰੀਖਣ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੋਅ ਅਰਥ ਔਰਬਿਟ (LEO) 'ਚ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

GSLV-F17 ਇਸਰੋ ਦੇ ਜੀਓਸਿੰਕ੍ਰੋਨਸ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਲਾਂਚ ਵਹੀਕਲ (GSLV) ਦੀ 19ਵੀਂ ਉਡਾਣ ਹੈ। GSLV-F17 ਰਾਕੇਟ, ਜਿਸ ਦੀ ਉਚਾਈ 51.7 ਮੀਟਰ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸਦਾ ਲਿਫਟ-ਆਫ ਪੁੰਜ 420.5 ਟਨ ਹੈ, ਵਿਚ 4-ਮੀਟਰ ਵਿਆਸ ਵਾਲਾ Ogive (ਕੰਪੋਜ਼ਿਟ) ਪੇਲੋਡ ਫੇਅਰਿੰਗ ਕੌਂਫਿਗਰੇਸ਼ਨ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਕੇਟ 2,367 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ EOS-05 ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਨੂੰ ਸਬ-GTO 'ਚ ਰੱਖੇਗਾ, ਜਿਸਦਾ ਮਿਸ਼ਨ ਸਮਾਂ 10 ਸਾਲ ਹੋਵੇਗਾ। ਲਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਨੂੰ ਭੂਮੱਧ ਰੇਖਾ ਵੱਲ ਲਗਭਗ 19.28 ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਝੁਕਾਅ 'ਤੇ 170 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਪੈਰੀਜੀ ਅਤੇ 28,934 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਐਪੋਜੀ ਵਾਲੀ ਔਰਬਿਟ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।

EOS-05 ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੀਆਂ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਤਸਵੀਰਾਂ ਕੈਪਚਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨਿਗਰਾਨੀ ਲਈ ਡੇਟਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਮੌਜੂਦਾ ਰਿਮੋਟ ਸੈਂਸਿੰਗ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ 'ਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰੇਗਾ। GISATs ਨੂੰ ਮਲਟੀ-ਸਪੈਕਟ੍ਰਲ ਅਤੇ ਹਾਈਪਰ-ਸਪੈਕਟ੍ਰਲ ਬੈਂਡਾਂ 'ਚ ਤਸਵੀਰਾਂ ਕੈਪਚਰ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਬੱਦਲ-ਮੁਕਤ ਹਾਲਤਾਂ ਦੌਰਾਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀਆਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ, ਜਿਸ 'ਚ ਹਰ 5 ਮਿੰਟਾਂ 'ਚ ਇਕ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਤੇ ਹਰ 30 ਮਿੰਟਾਂ 'ਚ 42-ਮੀਟਰ ਸਥਾਨਿਕ ਰੈਜ਼ੋਲਿਊਸ਼ਨ 'ਤੇ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤੀ ਭੂਮੀਗਤ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਇਹ EOS-05 ਉਪਗ੍ਰਹਿ GISAT-1A ਦੀ ਥਾਂ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ 2021 'ਚ ਕ੍ਰਾਇਓਜੇਨਿਕ ਉਪਰਲੇ ਪੜਾਅ 'ਚ ਵਾਲਵ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣ ਅਤੇ ਤਰਲ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਟੈਂਕ 'ਚ ਨਾਕਾਫ਼ੀ ਦਬਾਅ ਕਾਰਨ ਅਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। 2025 ਅਤੇ 2026 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ 'ਚ ਲਗਾਤਾਰ ਦੋ ਅਸਫਲ PSLV ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਮਿਸ਼ਨ 'ਤੇ ਨੇੜਿਓਂ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸਰੋ ਲਾਂਚ ਵਾਹਨ ਅਸਫਲਤਾਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੋਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਦਰਭ 'ਚ, GSLV-F17/EOS-05 ਮਿਸ਼ਨ ਆਪਣੇ ਲਾਂਚ ਸ਼ਡਿਊਲ 'ਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਿਸ਼ਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਧਰਤੀ ਨਿਰੀਖਣ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਉੱਨਤ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਤਾਇਨਾਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗਾ।