ਪਾਕਿਸਤਾਨ ''ਚ ਪੋਲੀਓ ਖ਼ਾਤਮੇ ''ਚ ਨਾਕਾਮੀ! ਸਰਕਾਰੀ ਦਾਅਵਿਆਂ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਕੀਕਤ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਡਾ ਫ਼ਰਕ
Sunday, Sep 13, 2026 - 04:26 PM (IST)
ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ: ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਦੋ ਮਾਤਰ ਦੇਸ਼ ਰਹਿ ਗਏ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਪੋਲੀਓ ਵਾਇਰਸ ਅਜੇ ਵੀ ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ 98% ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਪੂਰੇ ਟੀਕਾਕਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਕੀਕਤ ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ਲਗਭਗ 10 ਲੱਖ ਬੱਚੇ ਪੋਲੀਓ ਖ਼ੁਰਾਕ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਰਹਿ ਗਏ ਅਤੇ 53,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੇ ਪੋਲੀਓ ਬੂੰਦਾਂ ਪਿਆਉਣ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਤ ਟੀਕਾਕਰਨ ਦੀ ਦਰ ਘੱਟ ਕੇ 60% ਤੱਕ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਹਰਡ ਇਮਿਊਨਿਟੀ ਦੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਹੇਠਾਂ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਸੀਵਰੇਜ ਦੇ ਸੈਂਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਪੋਲੀਓ ਵਾਇਰਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਖ਼ੈਬਰ-ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੋਲੀਓ ਟੀਮਾਂ 'ਤੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ, ਸਮਾਜਿਕ ਬਾਈਕਾਟ ਅਤੇ ਪਹੁੰਚ ਦੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਸਾਲ 2012 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਪੋਲੀਓ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ 'ਤੇ ਹੋਏ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 100 ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਗੁਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਵੀ ਅੱਤਵਾਦ, ਗ਼ਰੀਬੀ ਅਤੇ ਵੈਕਸੀਨ ਪ੍ਰਤੀ ਝਿਜਕ ਵਰਗੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪੋਲੀਓ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿਆਸੀ ਆਗੂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ 'ਤੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਸਲ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਿਰਫ਼ ਹਦਾਇਤਾਂ ਤੇ ਟਾਸਕ ਫੋਰਸਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਹਨ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਘੱਟ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਅੱਠ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਸ਼ਕਤੀ ਸੰਪੰਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਸਮਰੱਥਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਤੱਕ ਪੋਲੀਓ ਦੀਆਂ ਦੋ ਬੂੰਦਾਂ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਹੈ; ਇਹ ਸਮਰੱਥਾ ਦੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਇੱਛਾ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਨਾ ਬਦਲੀ ਤਾਂ ਲੱਖਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਅਪਾਹਜਤਾ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਹੇਠ ਰਹੇਗਾ।
