ਪਾਕਿਸਤਾਨ ''ਚ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਪਹੁੰਚ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆ

ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਡੈਸਕ- ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕਰਜ਼ਾ (ਕ੍ਰੈਡਿਟ) ਕੋਈ ਵਿਲਾਸਤਾ ਦਾ ਸਾਧਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਚਲਾਉਣ ਅਤੇ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਮਾਨ ਭਰਨ ਵਾਲੇ ਛੋਟੇ ਦੁਕਾਨਦਾਰ, ਬੀਜਾਂ ਤੇ ਖਾਦਾਂ ਲਈ ਫੰਡ ਲੱਭ ਰਹੇ ਕਿਸਾਨ ਅਤੇ ਕੰਮਕਾਜੀ ਪੂੰਜੀ ਲੱਭਣ ਵਾਲੇ ਘਰੇਲੂ ਉੱਦਮੀ ਆਪਣੀ ਆਜੀਵਿਕਾ ਬਚਾਉਣ ਦੇ ਮੌਕੇ ਲੱਭ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਲੱਖਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀਆਂ ਲਈ ਰਸਮੀ ਕਰਜ਼ੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਅਜੇ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ।

25 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਮੱਧਮ ਉਦਯੋਗਾਂ ਲਈ ਰਸਮੀ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਸਿਰਫ਼ 5 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ, ਭਾਰਤ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਕੀਨੀਆ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਔਰਤਾਂ, ਘੱਟ ਆਮਦਨ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ, ਗਿਗ ਵਰਕਰਾਂ ਅਤੇ ਲਘੂ ਤੇ ਛੋਟੇ ਉਦਯੋਗਾਂ (MSMEs) ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਗੰਭੀਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨ, ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਸੀਮਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।

ਰਵਾਇਤੀ ਕਰਜ਼ਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਕਾਗਜ਼ੀ ਕਾਰਵਾਈ, ਬੈਂਕ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਦੇ ਗੇੜੇ, ਪੁਰਾਣਾ ਬੈਂਕਿੰਗ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਜ਼ਮਾਨਤ/ਗਹਿਣੇ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਲਈ ਇਹ ਅਵਿਹਾਰਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਬੈਂਕਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰੀ, ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮ ਵਿੱਤੀ ਬੇਦਖ਼ਲੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ।

ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਦਯੋਗਿਕ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਆਰਟੀਫ਼ੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਅਧਾਰਤ ਕਰਜ਼ਾ ਉਤਪਾਦ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨਲ ਲਾਗਤਾਂ ਨੂੰ 20 ਤੋਂ 70 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਘਟਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਡਿਫ਼ਾਲਟ ਦਰਾਂ ਨੂੰ 30 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਘੱਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। 'ਈਜ਼ੀਪੈਸਾ ਡਿਜੀਟਲ ਬੈਂਕ' ਆਪਣੇ ਡਿਜੀਟਲ ਉਤਪਾਦਾਂ ਜਿਵੇਂ 'easyCash' ਅਤੇ 'Merchant Cash Loans' ਰਾਹੀਂ ਡਿਜੀਟਲ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਅਤੇ ਵਿਕਲਪਿਕ ਡਾਟਾ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਰਜ਼ਾ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਰਵਾਇਤੀ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਹਿਸਟਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਲਈਆ (Layyah) ਦੇ ਛੋਟੇ ਕਿਸਾਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਵਾਬੀ (Swabi) ਦੇ ਕਰਿਆਨਾ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਅਤੇ ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਗਿਗ ਵਰਕਰ ਤੱਕ ਲੱਖਾਂ ਗਾਹਕ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਈਜ਼ੀਪੈਸਾ ਰਾਹੀਂ ਪੈਸੇ ਭੇਜਣ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ, ਸਪਲਾਇਰਾਂ ਨੂੰ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀਆਂ ਵਿੱਤੀ ਲੋੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਡਿਜੀਟਲ ਰਿਕਾਰਡ ਆਮਦਨ, ਨਕਦ ਪ੍ਰਵਾਹ ਅਤੇ ਕਰਜ਼ਾ ਮੋੜਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਸਰਲ ਕਰਜ਼ਾ ਮਿਲਣਾ ਸੰਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਕਰਜ਼ੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਇਕੱਲੇ ਵਿੱਤੀ ਅਦਾਰੇ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕ ਸਕਦੇ। ਇਸ ਲਈ ਰੈਗੂਲੇਟਰਾਂ, ਫਿਨਟੈੱਕ, ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਵਿਚਕਾਰ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਡਿਜੀਟਲ ਇਨਫਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ, ਵਿੱਤੀ ਸਾਖਰਤਾ, ਗਾਹਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਡਾਟਾ ਆਧਾਰਿਤ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਬੈਂਕ ਖਾਤਾ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਵਿੱਤੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੁਗਤਾਨ, ਬੱਚਤ, ਨਿਵੇਸ਼, ਬੀਮਾ ਅਤੇ ਕਰਜ਼ੇ ਵਰਗੀਆਂ ਵਿੱਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਉਣਾ ਅਸਲ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਇਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਮਾਪੀ ਜਾਵੇਗੀ ਕਿ ਕਰਜ਼ਾ ਕਿੰਨੇ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।

ਜਗ ਬਾਣੀ ਈ-ਪੇਪਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਐਪ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
For Android:- https://play.google.com/store/apps/details?id=com.jagbani&hl=en
For IOS:- https://itunes.apple.com/in/app/id538323711?mt=8

ਨੋਟ- ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਬਾਰੇ ਕੁਮੈਂਟ ਕਰ ਦਿਓ ਰਾਏ।