ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ? ਇਸ ਦੇਸ਼ ''ਚ ਦਾੜ੍ਹੀ ਰੱਖਣਾ ਸੀ ''ਅਪਰਾਧ'', ਦੇਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ ਭਾਰੀ ਟੈਕਸ!

Friday, Jan 09, 2026 - 10:51 AM (IST)

ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ? ਇਸ ਦੇਸ਼ ''ਚ ਦਾੜ੍ਹੀ ਰੱਖਣਾ ਸੀ ''ਅਪਰਾਧ'', ਦੇਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ ਭਾਰੀ ਟੈਕਸ!

ਵੈੱਬ ਡੈਸਕ- ਅੱਜ ਦੇ ਦੌਰ 'ਚ ਲੰਬੀ ਅਤੇ ਸੰਘਣੀ ਦਾੜ੍ਹੀ ਰੱਖਣਾ ਫੈਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਟਾਈਲ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਤਿਹਾਸ 'ਚ ਇਕ ਸਮਾਂ ਅਜਿਹਾ ਵੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਵਾਲ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਟੈਕਸ ਚੁਕਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਰੂਸ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ਾਸਕ ਪੀਟਰ ਦ ਗ੍ਰੇਟ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਨਤਾ 'ਤੇ ਇਹ ਅਜੀਬੋ-ਗਰੀਬ 'ਦਾੜ੍ਹੀ ਟੈਕਸ' (Beard Tax) ਲਗਾਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਸਿਰਫ਼ ਪੈਸਾ ਕਮਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਭਿਅਤਾ ਨੂੰ ਬਦਲਣਾ ਸੀ।

ਰੂਸ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ 

17ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਰੂਸ 'ਚ ਦਾੜ੍ਹੀ ਰੱਖਣਾ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ 1698 'ਚ ਪੀਟਰ ਦ ਗ੍ਰੇਟ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਰਾਜਾ ਪੀਟਰ ਨੇ ਇੰਗਲੈਂਡ, ਫਰਾਂਸ ਅਤੇ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਵਰਗੇ ਵਿਕਸਿਤ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਦੇਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਅਮੀਰ ਲੋਕ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕਲੀਨ ਸ਼ੇਵ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਪੀਟਰ ਰੂਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਦਾੜ੍ਹੀ ਪਿਛੜੇਪਨ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਸੀ। ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਰੂਸੀ ਲੋਕ ਪੱਛਮੀ ਤੌਰ-ਤਰੀਕੇ ਅਪਣਾਉਣ।

ਟੈਕਸ ਅਤੇ 'ਦਾੜ੍ਹੀ ਟੋਕਨ' ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਧਾਰਮਿਕ ਆਸਥਾ ਜਾਂ ਨਿੱਜੀ ਪਸੰਦ ਕਾਰਨ ਦਾੜ੍ਹੀ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਨਿਯਮ ਬਹੁਤ ਸਖ਼ਤ ਸਨ:

ਸਾਲਾਨਾ ਭੁਗਤਾਨ: ਦਾੜ੍ਹੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਹਰ ਸਾਲ ਟੈਕਸ ਭਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ।

ਦਾੜ੍ਹੀ ਟੋਕਨ: ਟੈਕਸ ਭਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਤਾਂਬੇ ਜਾਂ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਟੋਕਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ— "ਦਾੜ੍ਹੀ ਇਕ ਬੇਕਾਰ ਦਾ ਬੋਝ ਹੈ"।

ਵਰਗ ਅਨੁਸਾਰ ਟੈਕਸ: ਰਈਸਾਂ ਨੂੰ 100 ਰੂਬਲ (ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਰਕਮ) ਦੇਣੇ ਪੈਂਦੇ ਸਨ, ਜਦਕਿ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਇਹ ਰਕਮ ਘੱਟ ਸੀ। ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਵੇਲੇ ਇਹ ਟੋਕਨ ਕੋਲ ਰੱਖਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸੀ।

ਨਿਯਮ ਤੋੜਨ 'ਤੇ ਮਿਲਦੀ ਸੀ ਸਜ਼ਾ 

ਪੀਟਰ ਦ ਗ੍ਰੇਟ ਨੇ ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਇੰਨੀ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਖ਼ੁਦ ਕੈਂਚੀ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਦਰਬਾਰੀਆਂ ਦੀ ਦਾੜ੍ਹੀ ਕੱਟ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਬਿਨਾਂ ਟੋਕਨ ਦੇ ਮਿਲਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਸਦੀ ਦਾੜ੍ਹੀ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਸ਼ੇਵ ਕਰ ਦੇਵੇ। ਇਸ ਟੈਕਸ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਪੈਸੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਰਾਜੇ ਨੇ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਸਾਉਣ ਅਤੇ ਰੂਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਨੌਸੈਨਾ (Navy) ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਵਿਵਾਦਿਤ ਟੈਕਸ ਰੂਸ 'ਚ ਲਗਭਗ 75 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਲਾਗੂ ਰਿਹਾ। ਪੀਟਰ ਦ ਗ੍ਰੇਟ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਬਾਅਦ, 1772 'ਚ ਮਹਾਰਾਣੀ ਕੈਥਰੀਨ ਦ ਗ੍ਰੇਟ ਨੇ ਇਸ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਰੂਸੀ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਡਰ ਦੇ ਦਾੜ੍ਹੀ ਰੱਖਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲੀ।

ਜਗ ਬਾਣੀ ਈ-ਪੇਪਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਐਪ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

For Android:- https://play.google.com/store/apps/details?id=com.jagbani&hl=en

For IOS:- https://itunes.apple.com/in/app/id538323711?mt=8

Whatsapp Channel: https://whatsapp.com/channel/0029Va94hsaHAdNVur4L170e


author

DIsha

Content Editor

Related News