ਜ਼ੁਕਰਬਰਗ ਦੀ ਇੱਕ 'ਗਲਤੀ' ਨੇ ਬਚਾਈਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨੌਕਰਿਆਂ ! AI ਨਾਲ ਸੀਕ੍ਰੇਟ ਪਲਾਨ ਹੋਇਆ ਫਲਾਪ

ਗੈਜੇਟ ਡੈਸਕ - ਮਾਰਕ ਜ਼ੁਕਰਬਰਗ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕੰਪਨੀ, ਮੇਟਾ ਵਿਖੇ ਇਕ ਪ੍ਰਯੋਗ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਸੀ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਤਕਨੀਕੀ ਉਦਯੋਗ ਲਈ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਯੋਜਨਾ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਛਾਂਟਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਨੂੰ ਸੌਂਪਣ ਦੀ ਸੀ ਪਰ ਇਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ "AI ਭਵਿੱਖ" ਦਾ ਇਹ ਸੁਪਨਾ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ 'ਚ ਹੀ ਚਕਨਾਚੂਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਜ਼ੁਕਰਬਰਗ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਗਾਵਤ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜਿਸ AI 'ਤੇ ਉਹ ਇਹ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਭਰੋਸਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੱਤਾ।

ਇਕਨਾਮਿਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੀ ਇਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਸਾਲ ਜਨਵਰੀ 'ਚ, ਜ਼ੁਕਰਬਰਗ ਨੇ ਹਵਾਈ 'ਚ ਆਪਣੇ ਘਰ 'ਚ ਆਪਣੇ ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਇਕ ਗੁਪਤ ਮੀਟਿੰਗ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਉਹ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ 'ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਓਟੀ' (ਸੰਗਠਨ ਪਰਿਵਰਤਨ) ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਮੈਟਾ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ "ਏਆਈ-ਨੇਟਿਵ" ਕੰਪਨੀ 'ਚ ਬਦਲਣਾ ਸੀ। ਅੰਦਰੂਨੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕੁਝ ਟੀਮਾਂ 'ਚੋਂ 60% ਤੱਕ ਛਾਂਟੀ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਬਾਕੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ 'ਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਸੀ, ਜੋ ਵਰਚੁਅਲ ਵਰਕਰਾਂ, ਜਾਂ ਏਆਈ ਏਜੰਟਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨਗੇ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਮੈਨੇਜਰ ਅਹੁਦਿਆਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ "ਟੈਕ ਪੌਡ" ਬਣਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਵੱਡੀ ਛਾਂਟੀ ਮਈ ਤੋਂ ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਦੋ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਸੀ।

ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਵੀ ਛਾਂਟੀ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਲੀਕ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੰਪਨੀ ਅੰਦਰ ਹੰਗਾਮਾ ਮਚ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸਿਸਟਮਾਂ 'ਤੇ ਟਰੈਕਿੰਗ ਸੌਫਟਵੇਅਰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਸਥਿਤੀ ਕਾਬੂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਈ। ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਕੀਬੋਰਡ ਅਤੇ ਮਾਊਸ ਕਲਿੱਕਾਂ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਨਾ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ AI ਨੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਹ ਇਕ ਏਆਈ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਚੋਰੀ ਕਰ ਲਵੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦਾ ਮਨੋਬਲ 74% ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ 55% ਹੋ ਗਿਆ। ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਨੈੱਟਵਰਕ, "ਵਰਕਪਲੇਸ" 'ਤੇ ਮੀਮਜ਼ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗੇ। ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁੱਖ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਐਂਡਰਿਊ ਬੋਸਵਰਥ ਨਾਲ ਬਹਿਸ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

ਬਗਾਵਤ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਜ਼ੁਕਰਬਰਗ ਨੇ ਜਿਸ ਤਕਨਾਲੋਜੀ 'ਤੇ ਦਾਅ ਲਗਾਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਅਸਫਲ ਹੋਣ ਲੱਗੀ। AI ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੇ ਕੋਡਿੰਗ ਸਪੀਡ 'ਚ 220 ਫੀਸਦੀ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨਵੇਂ ਫੀਚਰਜ਼ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ ਸਿਰਫ 36 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। ਬੇਕਾਬੂ ਏਆਈ ਏਜੰਟਾਂ ਨੇ ਵਿਆਪਕ ਤਕਨੀਕੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਤਕਨੀਕੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਘਟਨਾਵਾਂ 'ਚ 40 ਫੀਸਦੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਹੈਕਰਾਂ ਨੇ ਸਾਬਕਾ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਰਾਕ ਓਬਾਮਾ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਅਕਾਊਂਟ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਲਈ ਮੇਟਾ ਦੇ ਨਵੇਂ ਏਆਈ ਸਪੋਰਟ ਬੋਟ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕੀਤਾ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਬਾਅ ਵਧਦਾ ਹੀ ਰਿਹਾ। 19 ਮਈ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਛਾਂਟੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੌਰ ਤੋਂ ਕੁਝ ਘੰਟੇ ਪਹਿਲਾਂ, ਜ਼ੁਕਰਬਰਗ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਮੀਟਿੰਗ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਤੁਰੰਤ ਨਵੰਬਰ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਦੂਜੀ ਵੱਡੀ ਛਾਂਟੀ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ, 20 ਮਈ ਨੂੰ, ਸਿਰਫ਼ 10% ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਜ਼ੁਕਰਬਰਗ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਛਾਂਟੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਮਾਊਸ ਟਰੈਕਿੰਗ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਮੈਟਾ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਕੰਪਨੀ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ AI ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜ਼ੁਕਰਬਰਗ ਅਜੇ ਵੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਭਾਰੀ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦਾ 130 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ AI ਬਜਟ ਹੈ।