ਜੰਗ ਵਿਚਾਲੇ ਇਰਾਨ 'ਚ ਡਿਜੀਟਲ ਸਟ੍ਰਾਈਕ ! ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ 'ਚ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਬੰਦ

ਗੈਜੇਟ ਡੈਸਕ - ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵੱਲੋਂ ਈਰਾਨ ਦੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਫੌਜੀ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਇਸਲਾਮੀ ਗਣਰਾਜ ਦੇ ਡਿਜੀਟਲ ਸਿਸਟਮ 'ਤੇ ਇਕ ਭਿਆਨਕ ਸਾਈਬਰ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। 1 ਮਾਰਚ 2026 ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਦੇ ਅਸਮਾਨ 'ਚ ਸਿਰਫ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ ਗਈ, ਸਗੋਂ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ 'ਚ ਵੀ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਗਲੋਬਲ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਮਾਨੀਟਰਿੰਗ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਈਰਾਨ ਦਾ ਬਾਹਰੀ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਸਿਰਫ 4 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਲਗਭਗ 96 ਫੀਸਦੀ ਸੰਪਰਕ ਬਾਕੀ ਦੁਨੀਆ ਤੋਂ ਕੱਟਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣਾ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਗੇਟਵੇਅ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਜਾਂ ਰੂਟਿੰਗ ਲੇਅਰ (BGP) ਨਾਲ ਛੇੜਛਾੜ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਸਾਈਬਰ ਯੁੱਧ  ਦੌਰਾਨ ਇਕ ਅਜੀਬ ਵਰਤਾਰਾ ਵੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਈਰਾਨ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਐਪਸ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮੋਬਾਈਲਾਂ 'ਤੇ 'ਸਰੈਂਡਰ' (ਆਤਮ-ਸਮਰਪਣ) ਵਰਗੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਭੇਜੇ ਗਏ। ਮਾਹਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਅਜਿਹਾ ਜਨਤਾ ਦੇ ਮਨੋਬਲ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਅਤੇ ਅਫਵਾਹਾਂ ਫੈਲਾਉਣ ਦੇ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਿਵੇਂ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਇਹ ਡਿਜੀਟਲ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ? 
ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਕੋਈ ਸਾਧਾਰਨ ਹੈਕਿੰਗ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ :-

BGP ਅਤੇ ISP 'ਤੇ ਹਮਲਾ
- ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਾਲੇ ਮੁੱਖ ਸਿਸਟਮਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਬਦਲ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।

DDoS ਅਟੈਕ
- ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਦੇ ਸਰਵਰਾਂ 'ਤੇ ਇੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਠੱਪ ਹੋ ਗਏ।

ਵਾਈਪਰ ਮਾਲਵੇਅਰ
- ਸਿਸਟਮਾਂ 'ਚ ਅਜਿਹਾ ਮਾਲਵੇਅਰ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਜੋ ਫਾਈਲਾਂ ਨੂੰ ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਡਾਟਾ ਰਿਕਵਰ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ 'ਤੇ ਵਾਰ
- ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਗੇਟਵੇਅ ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਜੋ ਸੂਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਰੁਕ ਜਾਵੇ।

ਆਮ ਜਨਜੀਵਨ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਇਸ ਹਮਲੇ ਦਾ ਅਸਰ ਸਿਰਫ ਫੌਜੀ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਸਗੋਂ ਬੈਂਕਿੰਗ, ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਮਾਂਡ ਚੇਨ 'ਤੇ ਵੀ ਇਸਦਾ ਗੰਭੀਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸੂਚਨਾ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਅਹਿਮ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਧ ਨੀਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।