‘ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ’ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਗੰਭੀਰ ਚੁਣੌਤੀ!

ਭਾਰਤ ’ਚ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ‘ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਪਰਾਧ ਰਿਕਾਰਡ ਬਿਊਰੋ’ (ਐੱਨ. ਸੀ. ਆਰ. ਬੀ.) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ 2023 ’ਚ ਦੇਸ਼ ਭਰ ’ਚ ਬੀਤੇ 5 ਸਾਲਾਂ ’ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ 1.71 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਸਿਲਸਿਲਾ 2026 ’ਚ ਵੀ ਰੁਕ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਸਿਰਫ਼ ਲੱਗਭਗ ਤਿੰਨ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ’ਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹੇਠਾਂ ਦਰਜ ਹਨ :

* 9 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ‘ਮੰਡੀ’ (ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ਦੇ ਜੋਗਿੰਦਰ ਨਗਰ ਦੇ ‘ਬਸੇਹੜ’ ਪਿੰਡ ’ਚ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਇਕ ਨੌਜਵਾਨ ਨੇ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ।

* 16 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ‘ਚਿੱਤਰਕੂਟ’ (ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ’ਚ ਜਬਰ-ਜ਼ਨਾਹ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਰ ਇਕ 17 ਸਾਲਾ ਮੁਟਿਆਰ ਨੇ ਜ਼ਲੀਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਘੂਰਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਤੋਂ ਤੰਗ ਆ ਕੇ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ। ਇਸ ਮੁਟਿਆਰ ਨਾਲ 4 ਲੜਕਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਜਬਰ-ਜ਼ਨਾਹ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ 4 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਖੂਹ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਭਰਨ ਗਈ ਸੀ।

* 27 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ‘ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ’ (ਹਰਿਆਣਾ) ਦੇ ‘ਰਤਗਲ ਗੰਜ’ ’ਚ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਆਦਤ, ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਇਕ ਨੌਜਵਾਨ ਨੇ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ।

* 1 ਮਈ ਨੂੰ ਭੀਲਵਾੜਾ (ਰਾਜਸਥਾਨ) ’ਚ ਪੁਲਸ ਦੇ ਇਕ ਸਬ-ਇੰਸਪੈਕਟਰ ‘ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਕੁਮਾਰ’ ਨੇ ਫਾਹਾ ਲਗਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

* 1 ਮਈ ਨੂੰ ਹੀ ‘ਬੈਂਗਲੁਰੂ’ (ਕਰਨਾਟਕ) ’ਚ ਨਰਸਿੰਗ ਕਾਲਜ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ‘ਆਦਿਤਿਅਨ’ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੋਸਟਲ ਦੇ ਕਮਰੇ ’ਚ ਫਾਹਾ ਲਗਾ ਕੇ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ।

* 2 ਮਈ ਨੂੰ ‘ਦੱਖਣੀ ਦਿੱਲੀ’ ਦੇ ਗ੍ਰੀਨ ਪਾਰਕ ਇਲਾਕੇ ’ਚ ਇਕ ਜੁਡੀਸ਼ੀਅਲ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੱਲੋਂ ਫਾਹਾ ਲਗਾ ਕੇ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ’ਚ ਪੁਲਸ ਨੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਸਾਲੀ ਵਿਰੁੱਧ ਉਸ ਨੂੰ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਲਈ ਉਕਸਾਉਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ’ਚ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ।

* 2 ਮਈ ਨੂੰ ਹੀ ‘ਮਥੁਰਾ’ (ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ਦੇ ‘ਵਿੰ੍ਰਦਾਵਨ’ ’ਚ ਇਕ ਬੰਦ ਕਮਰੇ ’ਚ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨੌਜਵਾਨ-ਮੁਟਿਆਰ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਮਿਲੀਆਂ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਦੋਵਾਂ ’ਚ ਵਿਵਾਦ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਦੁਖਦਾਈ ਅੰਤ ਹੋਇਆ।

* 2 ਮਈ ਨੂੰ ਹੀ ‘ਬਲਰਾਮਪੁਰ’ (ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ’ਚ ਇਕ ਔਰਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਤੰਗ ਆ ਕੇ ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਛੱਤ ਤੋਂ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ।

* 2 ਮਈ ਨੂੰ ਹੀ ‘ਫ਼ਰੀਦਾਬਾਦ’ (ਹਰਿਆਣਾ) ’ਚ ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਲੇਸ਼ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਇਕ ਡੈਂਟਲ ਸਰਜਨ ‘ਸਚਿਨ’ ਨੇ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ।

* 3 ਮਈ ਨੂੰ ‘ਬਟਾਲਾ’ (ਪੰਜਾਬ) ਦੇ ਪਿੰਡ ‘ਕਾਦੀਆਂ ਰਾਜਪੂਤਾਂ’ ’ਚ ਇਕ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਦੇ ਆਪਸੀ ਝਗੜੇ ਨੇ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਪਤੀ ਨੇ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਪਤਨੀ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਵੀ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਲਈ।

* 3 ਮਈ ਨੂੰ ਹੀ ‘ਫ਼ਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ’ (ਪੰਜਾਬ) ਦੇ ਸਿਵਲ ਹਸਪਤਾਲ ’ਚ ਤਾਇਨਾਤ ਮਹਿਲਾ ਡਾਕਟਰ ‘ਰੀਆ’ ਨੇ ਮਾਨਸਿਕ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਆਪਣੀ ਸਰਕਾਰੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ’ਚ ਸ਼ੱਕੀ ਹਾਲਾਤ ’ਚ ਫਾਹਾ ਲਗਾ ਕੇ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ।

* 3 ਮਈ ਨੂੰ ਹੀ ‘ਮਾਛੀਵਾੜਾ ਸਾਹਿਬ’ (ਪੰਜਾਬ) ਦੇ ਪਿੰਡ ‘ਪਵਾਤ’ ’ਚ ਇਕ ਨਾਬਾਲਿਗਾ ਨੇ ਫਾਹਾ ਲਗਾ ਕੇ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ। ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਸੀ।

* 3 ਮਈ ਨੂੰ ਹੀ ‘ਮੰਡੀ ਗੋਬਿੰਦਗੜ੍ਹ’ (ਪੰਜਾਬ) ’ਚ ਘਰੇਲੂ ਕਲੇਸ਼ ਕਾਰਨ ‘ਆਂਚਲ’ ਨਾਂ ਦੀ ਮੁਟਿਆਰ ਨੇ ਦੂਜੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੋਂ ਛਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ 11000 ਵੋਲਟ ਦੀਆਂ ਬਿਜਲੀ ਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ’ਚ ਉਲਝ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਉੱਥੇ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

* 3 ਮਈ ਨੂੰ ਹੀ ‘ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ’ (ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ਦੇ ਸਭਾ ਗੜ੍ਹਵਾ (ਲਾਲਾ ਕਾ ਪੁਰਾ) ’ਚ ਘਰੇਲੂ ਵਿਵਾਦ ਦੇ ਕਾਰਨ ‘ਅਨਿਲ ਤਿਵਾੜੀ’ ਨਾਂ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ‘ਪੂਰਨਿਮਾ’ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖ਼ੁਦ ਵੀ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ।

* ਅਤੇ ਹੁਣ 4 ਮਈ ਨੂੰ ‘ਬੈਂਗਲੁਰੂ’ (ਕਰਨਾਟਕ) ’ਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਝਗੜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਕ ਔਰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਵਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਖ਼ੁਦ ਵੀ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਹਾਲਤ ’ਚ ਹਸਪਤਾਲ ’ਚ ਦਾਖ਼ਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਉਕਤ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨਾ ਸਿਰਫ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਮਾਨਸਿਕ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਸਗੋਂ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਗੰਭੀਰ ਚੁਣੌਤੀ ਵੀ ਖੜ੍ਹੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਸੁਝਦਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਰਸਤਾ ਦਿਖਾਉਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਤਾਂ ਉਹ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦਾ ਰਸਤਾ ਅਪਣਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਇਕ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹੁਣ ਸੰਯੁਕਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਵੱਡੇ-ਵਡੇਰਿਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਨਾ ਮਿਲਣਾ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

—ਵਿਜੇ ਕੁਮਾਰ