ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਘਰ ਬਣ ਰਿਹਾ ''ਬੇਮੌਸਮੀ ਮਟਰ'' ! ਰਿਸਰਚ ''ਚ ਹੋਇਆ ਵੱਡਾ ਖੁਲਾਸਾ
Sunday, Aug 23, 2026 - 11:40 AM (IST)
ਨੈਸ਼ਨਲ ਡੈਸਕ - ਮਾਰਚ ਅਤੇ ਨਵੰਬਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਮਟਰਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਹੁਣ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਅਧੀਨ ਹੈ। ਹਿਮਾਚਲ ਦੇ ਜੰਗਲੀ ਜ਼ਮੀਨਾਂ 'ਤੇ ਨਦੀਨਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਅਤੇ ਬੇ-ਸੀਜ਼ਨ ਮਟਰ ਉਗਾਉਣ ਲਈ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਰਸਾਇਣ "ਗਲਾਈਫੋਸੇਟ" ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਮੰਡੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਨਾਚਨ ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਥਾਚੀ ਰੇਂਜ ਦੇ ਕੁਝ ਖੇਤਰਾਂ 'ਚ ਮਟਰ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਧ ਗਈਆਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਆਫ-ਸੀਜ਼ਨ ਮਟਰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਚ ਪਹੁੰਚ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਏਜੰਸੀ ਫਾਰ ਰਿਸਰਚ ਆਨ ਕੈਂਸਰ (IARC) ਨੇ ਗਲਾਈਫੋਸੇਟ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਸੰਭਾਵੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਰਸੀਨੋਜਨਿਕ ਮੰਨਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਸੰਪਰਕ ਅੱਖਾਂ, ਚਮੜੀ, ਨੱਕ ਅਤੇ ਗਲੇ 'ਚ ਗੰਭੀਰ ਜਲਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਾਹ ਸੰਬੰਧੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਇਸ ਰਸਾਇਣ ਨਾਲ ਦੂਸ਼ਿਤ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਗਲਣ ਨਾਲ ਗਲੇ 'ਚ ਜਲਣ, ਦਰਦ ਅਤੇ ਮਤਲੀ ਵਰਗੇ ਗੰਭੀਰ ਲੱਛਣ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਹਿਮਾਲਿਆ ਨੀਤੀ ਅਭਿਆਨ ਦੇ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਗੁਮਾਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਗਲਾਈਫੋਸੇਟ ਦਾ ਛਿੜਕਾਅ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਘਾਹ ਅਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸੁਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਬੇਘਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਗੰਭੀਰ ਖਤਰੇ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ, 44 ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਗਠਨਾਂ, ਸਾਬਕਾ ਜੰਗਲਾਤ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਹਿਮਾਚਲ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਗਲਾਈਫੋਸੇਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 'ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਖੁਰਾਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਮਟਰਾਂ ਦੇ ਨਮੂਨਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ 26% ਮਟਰ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਆਫ-ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਮਟਰਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
