3500000000 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਚੱਟਾਨ ''ਚੋਂ ਮਿਲੀ ਦੁਰਲੱਭ ਚੀਜ਼ ! ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਕਰ ''ਤਾ ਕਮਾਲ

Saturday, Aug 22, 2026 - 01:47 PM (IST)

3500000000 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਚੱਟਾਨ ''ਚੋਂ ਮਿਲੀ ਦੁਰਲੱਭ ਚੀਜ਼ ! ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਕਰ ''ਤਾ ਕਮਾਲ

ਨੈਸ਼ਨਲ ਡੈਸਕ : ਝਾਰਖੰਡ ਦੇ ਜਮਸ਼ੇਦਪੁਰ ਕੋਲ ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜਮਸ਼ੇਦਪੁਰ ਤੋਂ ਮਹਿਜ਼ 20 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਭੀਤਰਦਾਰੀ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ 3.5 ਬਿਲੀਅਨ (350 ਕਰੋੜ) ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਚੱਟਾਨ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸੰਕੇਤ (ਸੂਖਮ ਜੀਵ/ਮਾਈਕ੍ਰੋਬਸ) ਮਿਲੇ ਹਨ। ਇਸ ਖੋਜ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਜੈਵਿਕ ਸੰਕੇਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਰਵੇਖਣ (GSI) ਦੀ ਸੀਨੀਅਰ ਵਿਗਿਆਨੀ ਤ੍ਰਿਸਰੋਤਾ ਚੌਧਰੀ ਸਾਲ 2014 ਤੋਂ ਝਾਰਖੰਡ ਦੇ ਸਿੰਘਭੂਮ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਫੀਲਡ ਸਰਵੇਖਣ ਦੌਰਾਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿਲਿਕਾ ਤੋਂ ਬਣੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਚੱਟਾਨ ਮਿਲੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪਤਲੀਆਂ ਕਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਚਿੱਟੀਆਂ ਪੱਟੀਆਂ (ਪਰਤਾਂ) ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਲੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਰਬਨ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਪਾਈ ਗਈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਮੂਨਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣਕ ਬਣਤਰ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ 'ਕਾਰਬਨ ਆਈਸੋਟੋਪ' ਤਕਨੀਕ ਅਤੇ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਸਪੈਕਟ੍ਰੋਸਕੋਪੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ ਇਸ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਰਬਨ ਦੀ ਬਣਤਰ 'ਕੇਰੋਜਨ' ਨਾਮਕ ਪਦਾਰਥ ਨਾਲ ਬਿਲਕੁਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕੇਰੋਜਨ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੇਵਲ ਜੈਵਿਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਵਿਘਟਨ (ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ) ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ 350 ਕਰੋੜ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਚੱਟਾਨ ਵਿੱਚ ਸੂਖਮ ਜੀਵ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
 ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਰਬਾਂ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਇਹ ਸੂਖਮ ਜੀਵ (ਮਾਈਕ੍ਰੋਬਸ) ਸਮੁੰਦਰ ਜਾਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ਵਿੱਚ ਚੱਟਾਨਾਂ ਦੇ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਪਤਲੀ ਪਰਤ ਬਣਾ ਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਵਿਗਿਆਨਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪਰਤ ਨੂੰ 'ਮਾਈਕ੍ਰੋਬੀਅਲ ਮੈਟ' (Microbial Mat) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਮਾਂ ਲੰਘਣ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹਨਾਂ ਸੂਖਮ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਚੱਟਾਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਾਲੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੰਮ ਕੇ ਦਰਜ ਹੋ ਗਏ। ਇਹ ਚੱਟਾਨ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਆਮ ਕਾਲੇ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਵਾਲੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਸੰਕੇਤ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਸਾਡੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਤਾਜ਼ਾ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਜੁਆਇਨ ਕਰੋ ‘ਜਗ ਬਾਣੀ’ ਦਾ ਵਟਸਐਪ ਚੈਨਲ
👇Join us on Whatsapp channel👇
https://whatsapp.com/channel/0029Va94hsaHAdNVur4L170e

 

 

 


author

Shubam Kumar

Content Editor

Related News