ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ''ਮੌਤ ਦੀ ਡੋਰ'' ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਚਾਈਨਾ ਡੋਰ, ਸਰਕਾਰਾਂ ਬੇਅਸਰ, ਕਾਰਵਾਈ ਜ਼ੀਰੋ

ਫਰਿਜ਼ਨੋ/ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ (ਗੁਰਿੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੀਟਾ ਮਾਛੀਕੇ)- ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪਤੰਗਬਾਜ਼ੀ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਸਮਾਜਿਕ ਰਿਵਾਇਤ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਅੱਜ ਚਾਈਨਾ ਡੋਰ ਨੇ ਇਸ ਰਿਵਾਇਤ ਨੂੰ ਖੂਨੀ ਸ਼ੌਕ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਚਾਹੇ ਅਕਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਚਾਹੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਜਾਂ ਹੁਣ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ, ਚਾਈਨਾ ਡੋਰ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਅਤੇ ਜਖ਼ਮ ਰੁਕਣ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਲੈ ਰਹੇ। ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ ਪਰ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਪੱਧਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਅੱਜ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ, ਕਸਬਿਆਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਈਨਾ ਡੋਰ ਨਾਲ ਅਜਿਹੇ ਹਾਦਸੇ ਵੱਧ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ “ਹਾਦਸਾ” ਕਹਿਣਾ ਵੀ ਨਿਆਂ ਨਹੀਂ। ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਗਰਦਨ ’ਤੇ ਡੋਰ ਫਿਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਸਦਾ ਲਈ ਵਿਗੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਕਿਸੇ ਦੋ-ਪਹੀਆ ਸਵਾਰ ਦੀ ਡੌਰ ਨਾਲ ਗਰਦਨ ਤੱਕ ਕੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਜਖ਼ਮ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਕਈ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਉਮਰ ਭਰ ਦਾ ਦੁੱਖ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਚਾਈਨਾ ਡੋਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਗਲਾਸ ਪਾਊਡਰ ਅਤੇ ਕੈਮੀਕਲ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਚਮੜੀ ਲਈ ਚਾਕੂ ਵਾਂਗ ਕੱਟਣ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਕ ਸਕਿੰਟ 'ਚ ਖੂਨ ਕੱਢ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਜਾਨ ਵੀ ਲੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਹੁਣ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ “ਡੋਰ” ਨਹੀਂ ਰਹੀ, ਇਹ ਮੌਤ ਦੀ ਡੋਰ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਹਕੀਕਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਡੋਰ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਡਰ ਦੇ ਜਾਰੀ ਹੈ।

ਅਕਸਰ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪਾਬੰਦੀ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਨਾ ਬਰਾਬਰ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ, ਗਲੀ-ਮੁਹੱਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਅਤੇ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਇਹ ਡੋਰ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਜੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਕਈ ਵਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਗਜ਼ੀ ਕਾਰਵਾਈ ਜਾਂ ਫੋਟੋ ਸੈਸ਼ਨ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਚਾਈਨਾ ਡੋਰ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਦੀ ਜਾਨ ਜਾਣ ਦਾ ਡਰ ਸੱਚ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਵਰਤਣ ਵਾਲੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਕਤਲ ਵਰਗਾ ਕੇਸ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ? ਜੇ ਕੋਈ ਇਸ ਡੋਰ ਨੂੰ ਸਮੱਗਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਵੇਚਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ’ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਹਲਕੇ ਕਾਨੂੰਨ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਇਰਾਦਾ ਕਤਲ ਜਾਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਕਤਲ ਸਮਾਨ ਜੁਰਮ ਵਾਲੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਅਧੀਨ ਕੇਸ ਦਰਜ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਡੋਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇੱਕ ਘਾਤਕ ਹਥਿਆਰ ਹੈ।

ਇਸ ਮਸਲੇ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਪੁਲਸ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਡੋਰ ਵੇਚਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ’ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰੇ। ਪਤੰਗਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਖ਼ਾਸ ਟੀਮਾਂ ਬਣਾਕੇ ਨਿਯਮਤ ਛਾਪੇ, ਸਮਗਲਰਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ, ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਇਹ ਨਾਸੂਰ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਸਕੂਲਾਂ, ਕਾਲਜਾਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ ਜਾਵੇ।

ਇਹ ਗੱਲ ਵੀ ਯਾਦ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਡੋਰ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਡੋਰ ਦੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਕਿਸੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸਾਰਾ ਭਵਿੱਖ ਖਤਮ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਰੰਤ ਸਖ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨ ਲਿਆਏ ਤਾਂ ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਚਾਈਨਾ ਡੋਰ ਵੇਚਣ ਜਾਂ ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੌ ਵਾਰ ਸੋਚੇ।

ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਰੱਬ ਦਾ ਵਾਸਤਾ, ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਅਗਲਾ ਬੱਚਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਸਾਡਾ ਆਪਣਾ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਸਖ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਕੈੜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਇਹ “ਮੌਤ ਦੀ ਡੋਰ” ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾੜਦੀ ਰਹੇਗੀ। ਹੁਣ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਚਾਈਨਾ ਡੋਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਜ਼ੀਰੋ ਟੋਲਰੇਂਸ ਨੀਤੀ ਅਪਣਾਈ ਜਾਵੇ।