ਹੁਣ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਾਂਗ ਖ਼ਰੀਦੋ ਤੇ ਵੇਚੋ Gold; EGR ਨੇ ਬਦਲਿਆ ਨਿਵੇਸ਼ ਦਾ ਤਰੀਕਾ

ਬਿਜ਼ਨੈੱਸ ਡੈਸਕ : ਸੋਨੇ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਹੁਣ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਕਲਪ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਗੋਲਡ ਰਸੀਦਾਂ (EGR) ਰਾਹੀਂ, ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਬਿਨਾਂ ਘਰ ਜਾਂ ਬੈਂਕ ਲਾਕਰ ਵਿਚ ਸੋਨਾ ਰੱਖੇ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮਾਲਿਕਾਨਾ ਹੱਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਰਵਾਇਤੀ ਭੌਤਿਕ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਲਾਭ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

EGR ਕੀ ਹੈ?

EGR ਇੱਕ ਐਕਸਚੇਂਜ-ਟ੍ਰੇਡਡ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੈ ਜੋ SEBI ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਵਾਲਟ ਵਿੱਚ ਸਟੋਰ ਕੀਤੇ ਇੱਕ ਖਾਸ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੇ ਭੌਤਿਕ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਾਂਗ ਡੀਮੈਟ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ 'ਤੇ ਖਰੀਦਿਆ ਅਤੇ ਵੇਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਕਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ?

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਐਕਸਚੇਂਜ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ 2021 ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, SEBI ਅਤੇ ਹੋਰ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ (NSE) ਨੇ ਮਈ 2026 ਵਿੱਚ EGR ਵਪਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। BSE ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਕੌਣ ਖਰੀਦ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਪ੍ਰਚੂਨ ਨਿਵੇਸ਼ਕ, ਗਹਿਣੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਸਰਾਫਾ ਵਪਾਰੀ, ਰਿਫਾਇਨਰ, ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਯੋਗ ਬਾਜ਼ਾਰ ਭਾਗੀਦਾਰ ਇੱਕ ਰਜਿਸਟਰਡ ਸਟਾਕ ਬ੍ਰੋਕਰ ਰਾਹੀਂ EGR ਖਰੀਦ ਅਤੇ ਵੇਚ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਅਤੇ ਡੀਮੈਟ ਖਾਤਾ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ।

ਵਪਾਰ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

EGR ਦੀ ਖ਼ਰੀਦ-ਵਿਕਰੀ ਸੋਮਵਾਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਤੱਕ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਦੀ ਸੈਟਲਮੈਂਟ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਾਂਗ T+1 ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ EGR ਨੂੰ ਭੌਤਿਕ ਸੋਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।

EGR ਦੇ ਮੁੱਖ ਫਾਇਦੇ

ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਿਵੇਸ਼: ਸੋਨਾ ਸੇਬੀ-ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਵਾਲਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਟੋਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਕੀਮਤ: ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਐਕਸਚੇਂਜ-ਅਧਾਰਤ ਇਕਸਾਰ (Price Discovery)।
ਡੀਮੈਟ ਵਿੱਚ ਹੋਲਡਿੰਗ: ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਲਾਕਰ ਵਿੱਚ ਸੋਨਾ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।

ਸੁਧਾਰਿਆ ਤਰਲਤਾ: ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਖਰੀਦਣ ਅਤੇ ਵੇਚਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ।

ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਵਿਭਿੰਨਤਾ: ਸੋਨੇ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਆਸਾਨ ਨਿਵੇਸ਼ ਵਿਕਲਪ

ਕਿਹੜੀਆਂ ਸ਼ੁੱਧਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਆਕਾਰ ਉਪਲਬਧ ਹਨ?
ਕੀ ਲਾਗਤਾਂ ਹੋਣਗੀਆਂ?

EGR ਖਰੀਦਣ ਵੇਲੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਖਰਚੇ ਪੈ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬ੍ਰੋਕਰੇਜ, ਡੀਮੈਟ ਅਤੇ ਵਾਲਟ ਸਟੋਰੇਜ ਫੀਸ। ਜੇਕਰ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਭੌਤਿਕ ਡਿਲੀਵਰੀ ਲੈਣਾ ਚੁਣਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਲਾਗੂ GST ਅਤੇ ਹੋਰ ਖਰਚੇ ਵੀ ਅਦਾ ਕਰਨੇ ਪੈਣਗੇ।

ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਿਉਂ ਹੈ?

EGR ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ ਵਿਕਲਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਭੌਤਿਕ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਐਕਸਚੇਂਜ ਰਾਹੀਂ ਸੋਨੇ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸੰਗਠਿਤ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਬਣਾਉਣ ਵੱਲ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।