ਮੁੜ ਜਵਾਨ ਹੋਣਗੇ ਬੁੱਢੇ! ਵਿਗਿਆਨੀ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੇ ''ਸੈੱਲ ਰੀਜੁਵਨੇਸ਼ਨ'' ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਇਨਸਾਨੀ ਪ੍ਰੀਖਣ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ/ਲੰਡਨ: ਐਂਟੀ-ਏਜਿੰਗ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਜਗੀ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੁਣ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਸੈੱਲਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਜਵਾਨ ਸੈੱਲਾਂ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਰਾਹੀਂ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ, ਸਗੋਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬੁਢਾਪੇ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਕਰਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਵੀ ਜਤਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਕੀ ਹੈ ਇਹ ਨਵੀਂ ਤਕਨੀਕ?
7 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2026 ਨੂੰ 'ਨੇਚਰ' (Nature) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਵਿਧੀ ਨੂੰ 'ਪਾਰਸ਼ੀਅਲ ਸੈਲੂਲਰ ਰੀਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ' (Partial Cellular Reprogramming) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਕਨੀਕ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸ਼ਿਨਯਾ ਯਾਮਾਨਾਕਾ ਦੀ ਖੋਜ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨਾਂ (ਯਾਮਾਨਾਕਾ ਫੈਕਟਰਸ) ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜੋ ਸੈੱਲਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਕਿਸੇ ਫ਼ੋਨ ਨੂੰ ਰੀਸੈੱਟ ਕਰਨ ਵਰਗਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਡਾਟਾ ਡਿਲੀਟ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ (Refresh) ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਜਾਨਵਰਾਂ 'ਤੇ ਸਫਲ ਪ੍ਰਯੋਗ
ਇਨਸਾਨੀ ਟਰਾਇਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੂਹਿਆਂ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਧਿਐਨਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਚਮੜੀ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮੁਰੰਮਤ, ਦਿਲ ਦੇ ਖਰਾਬ ਸੈੱਲਾਂ ਦਾ ਮੁੜ ਨਿਰਮਾਣ, ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ 'ਚ ਸੁਧਾਰ ਤੇ ਬੁਢਾਪੇ ਕਾਰਨ ਗੁਆਚੀ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦਾ ਵਾਪਸ ਆਉਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਇਨਸਾਨਾਂ 'ਤੇ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰੀਖਣ
ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖੀ ਟਰਾਇਲ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗਲਾਕੋਮਾ (ਕਾਲਾ ਮੋਤੀਆ) ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਨਸ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੋਧੇ ਹੋਏ ਵਾਇਰਸ ਰਾਹੀਂ ਤਿੰਨ 'ਯਾਮਾਨਾਕਾ ਫੈਕਟਰ' ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾਏ ਜਾਣਗੇ। ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇਲਾਜ ਸਿਰਫ਼ ਉਦੋਂ ਹੀ ਸਰਗਰਮ ਹੋਵੇਗਾ ਜਦੋਂ ਮਰੀਜ਼ ਕੋਈ ਖਾਸ ਦਵਾਈ ਲਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।

ਖ਼ਤਰੇ ਤੇ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਵਿਗਿਆਨ ਉਮੀਦ ਦੀ ਕਿਰਨ ਦਿਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਮਾਹਰਾਂ ਨੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵੀ ਵਰਤੀ ਹੈ। ਸੈੱਲਾਂ ਦੀ ਰੀਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨਾਜ਼ੁਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿਗੜ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸੈੱਲ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਗੁਆ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਸਥਿਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਰੂਪ ਵੀ ਧਾਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਲਈ, ਵਿਗਿਆਨੀ ਇਸ ਛੋਟੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਟਰਾਇਲ ਰਾਹੀਂ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨਗੇ।

ਜਗ ਬਾਣੀ ਈ-ਪੇਪਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਐਪ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

For Android:- https://play.google.com/store/apps/details?id=com.jagbani&hl=en

For IOS:- https://itunes.apple.com/in/app/id538323711?mt=8

For Whatsapp:- https://whatsapp.com/channel/0029Va94hsaHAdNVur4L170e