ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਕ੍ਰੀਨ ਦੇਖਣ ਕਾਰਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੋ ਰਹੀ ਘੱਟ

ਗੈਜੇਟ ਡੈਸਕ - ਦੁਨੀਆ ਭਰ 'ਚ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਦੀ ਵੱਧਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਆਰਥਿਕ ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਸੰਗਠਨ (OECD) ਦੇ ਇਕ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਨ, ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ 'ਚ ਯੋਗਤਾ ਇਸ ਸਦੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ।

ਮਾਹਿਰ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਵਧਦੇ ਸਕ੍ਰੀਨ ਟਾਈਮ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਘਟਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। OECD ਦੇ 2025 ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਫਾਰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟੂਡੈਂਟ ਅਸੈਸਮੈਂਟ (PISA) 'ਚ 91 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ 15 ਸਾਲ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਲਗਭਗ 760,000 ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਔਸਤ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਪੱਧਰ ਹੁਣ ਉਸ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਛੋਟੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਤੋਂ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। 

ਔਸਤ PISA ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਸਕੋਰ, ਜੋ 2012 ਵਿੱਚ 501 'ਤੇ ਸੀ, ਹੁਣ ਘਟ ਕੇ 466 ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। OECD ਦੇ ਸਕੱਤਰ-ਜਨਰਲ ਮੈਥਿਆਸ ਕਾਰਮਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਕ੍ਰੀਨ ਟਾਈਮ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਘੱਟ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾੜੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਜਾਪਦੀਆਂ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੁਣ ਟੈਕਸਟ ਪੜ੍ਹਨ 'ਚ ਕਾਹਲੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ 'ਚ ਗਲਤ ਜਵਾਬ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਰਿਪੋਰਟ 'ਚ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਮੀਰ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ 'ਚ ਪੜ੍ਹਨ ਦੇ ਅੰਕਾਂ 'ਚ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ। ਪੜ੍ਹਨ ਦੇ ਹੁਨਰਾਂ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ 'ਤੇ ਵੀ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ। ਔਸਤ ਵਿਗਿਆਨ ਸਕੋਰ 2009 'ਚ 506 ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 486 ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਗਣਿਤ 502 ਤੋਂ 469 ਹੋ ਗਿਆ। 

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਰਿਪੋਰਟ 'ਚ ਇਹ ਵੀ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਲਗਭਗ ਅੱਧੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਧਿਐਨ ਲਈ AI ਚੈਟਬੋਟਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲੇਖ ਲਿਖਣ, ਟੈਕਸਟ ਦਾ ਸਾਰ ਦੇਣ, ਜਾਂ ਖੋਜ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਲਈ ਕੀਤੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਔਸਤ ਵਿਗਿਆਨ ਸਕੋਰ 20 ਅੰਕ ਘੱਟ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਲਗਭਗ ਇਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ। ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚੀਨ, ਜਾਪਾਨ, ਕੋਰੀਆ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਅਤੇ ਤਾਈਵਾਨ , ਨੇ ਇਸ ਮੁਲਾਂਕਣ 'ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਯੂਕੇ ਅਤੇ ਐਸਟੋਨੀਆ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪੜ੍ਹਨ, ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ 'ਚ ਚੋਟੀ ਦੇ 10 ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੇਸ਼ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸਨ।

OECD ਨੇ ਸਕੂਲਾਂ 'ਚ ਸਮਾਰਟਫੋਨ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਰਿਪੋਰਟ 'ਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ 82 ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ 'ਚੋਂ 59 'ਚ ਡਿਜੀਟਲ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਤੋਂ ਧਿਆਨ ਭਟਕਾਉਣ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਘੱਟ ਸਕੋਰ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਚਾਰ 'ਚੋਂ ਇਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਲਾਸਰੂਮ 'ਚ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਹਿਪਾਠੀਆਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਭਟਕਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਔਸਤਨ, OECD ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਡਿਜੀਟਲ ਡਿਵਾਈਸਾਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਤੀ ਕੰਮਕਾਜੀ ਦਿਨ ਲਗਭਗ 3.4 ਘੰਟੇ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ, ਕਲਾਸ 'ਚ ਅਤੇ ਘਰ 'ਚ, ਦਿਨ 'ਚ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਘੰਟੇ ਡਿਜੀਟਲ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੋਰਮਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਡਿਜੀਟਲ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪੰਜ ਘੰਟਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਘਟਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।