ਭਾਰਤ 'ਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ 'ਚ ਆਈ ਵੱਡੀ ਤਬਦੀਲੀ: ਡਿਜੀਟਲ ਅਡਿਕਸ਼ਨ ਬਣੀ ਮਾਪਿਆਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ
Friday, May 22, 2026 - 11:53 AM (IST)
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ - ਭਾਰਤ 'ਚ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਲਣ-ਪੋਸਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਕ ਤਾਜ਼ਾ ਸਰਵੇਖਣ (ਯੂਗੋਵ-ਮਿੰਟ-ਸੀਪੀਆਰ ਮਿਲੇਨੀਅਲ ਸਰਵੇ) ਅਨੁਸਾਰ, ਅੱਜ ਦੇ ਮਾਪੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਉਸੇ ਪੁਰਾਣੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਪਾਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਿਆ ਸੀ।
ਸਿਰਫ਼ ਪੜ੍ਹਾਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਹੋਰ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 'ਤੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ
ਸਰਵੇ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਰ ਪੰਜ 'ਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਠੀਕ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਜਿੱਥੇ 54 ਫੀਸਦੀ ਮਾਪੇ ਸਿਰਫ਼ ਪੜ੍ਹਾਈ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਹੁਣ ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਘਟ ਕੇ 43 ਫੀਸਦੀ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ 57 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 49 ਫੀਸਦੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਡਿਜੀਟਲ ਯੁੱਗ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ 'ਚ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਰਾਤਾਂ ਦੀ ਨੀਂਦ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਡਿਜੀਟਲ ਲਤ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉੱਡੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਸਰਵੇਖਣ 'ਚ 65 ਫੀਸਦੀ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮੁੱਖ ਚਿੰਤਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ 57 ਫੀਸਦੀ ਮਾਪੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਗਲਤ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ 51 ਫੀਸਦੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਤ ਹਨ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਮਾਪੇ ਮੋਬਾਈਲ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਿਕਰਮੰਦ ਹਨ।
'ਸੌਮਯ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ' ਦਾ ਵਧਦਾ ਰੁਝਾਨ
ਦੇਸ਼ 'ਚ ਹੁਣ 'ਸੌਮਯ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ' ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮਕਬੂਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਰੀਬ 75 ਫੀਸਦੀ ਲੋਕ ਸਖ਼ਤੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਨਰਮ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਮਾਪੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਬੋਝ ਹੇਠ ਦਬਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੇਡਾਂ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 'ਚ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ ਚੁਣਨ 'ਚ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਖੇਤਰੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਫਰਕ
ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ 'ਚ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਦਾ ਰਵੱਈਆ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਦਾਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ 39 ਫੀਸਦੀ ਲੋਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਸਾਧਨ ਸੰਪੰਨ ਅਤੇ ਅਮੀਰ ਪਰਿਵਾਰ ਅਜੇ ਵੀ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤੇ ਸਥਿਰ ਨੌਕਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
