ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਵਿਰੁੱਧ ਚੀਨ ਦਾ ਹਮਲਾਵਰ ਰੁੱਖ, ਸਮੁੰਦਰ ''ਚ ਵਧਿਆ ਤਣਾਅ
Friday, Aug 28, 2026 - 12:54 PM (IST)
ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਡੈਸਕ - ਦੱਖਣੀ ਚੀਨ ਸਾਗਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚੀਨ ਅਤੇ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲ ਰਹੇ ਵਿਵਾਦ ਨੇ ਹੁਣ ਇਕ ਨਵਾਂ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਮੋੜ ਲੈ ਲਿਆ ਹੈ। ਹਾਲੀਆ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਚੀਨ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਵਿਰੁੱਧ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਕੂਟਨੀਤੀ ਅਤੇ ਹਮਲਾਵਰ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਿਵਾਦਤ ਪਾਣੀਆਂ 'ਚ ਚੀਨ ਦੀ ਵਧਦੀ ਫੌਜੀ ਅਤੇ ਜਲ ਸੈਨਾ ਗਤੀਵਿਧੀ ਨੇ ਪੂਰੇ ਖੇਤਰ 'ਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।
ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਚੀਨ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੂਰੇ ਪੈਮਾਨੇ ਦੇ ਟਕਰਾਅ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਬਿਨਾਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਨ ਲਈ "ਗ੍ਰੇ-ਜ਼ੋਨ" ਰਣਨੀਤੀ ਅਪਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ 'ਚ ਚੀਨੀ ਤੱਟ ਰੱਖਿਅਕ ਅਤੇ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹਮਲਾਵਰ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫਿਲੀਪੀਨ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ, ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਤੋਪਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ, ਟੱਕਰ ਮਾਰਨਾ ਅਤੇ ਜਲ ਮਾਰਗਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਰਥਿਕ ਜ਼ੋਨ (EEZ) 'ਚ ਘੁਸਪੈਠ ਦੁਆਰਾ ਚੀਨ ਦੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਚੀਨ ਦੀ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਰਣਨੀਤੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਖੇਤਰ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਹਿਲੂਆਂ ਦੀ ਵੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ, ਚੀਨ ਨੇ ਮਨੀਲਾ (ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼) 'ਤੇ ਵਪਾਰਕ ਪਾਬੰਦੀਆਂ, ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਆਯਾਤ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਕਰਨ ਜਾਂ ਰੋਕਣ, ਅਤੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਨ ਵਰਗੀਆਂ ਆਰਥਿਕ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਨੀਤੀਗਤ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਦਬਾਅ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ 'ਤੇ ਅਲੱਗ-ਥਲੱਗ ਕਰਨਾ ਹੈ।
2016 'ਚ, ਹੇਗ ਸਥਿਤ ਸਥਾਈ ਆਰਬਿਟਰੇਸ਼ਨ ਅਦਾਲਤ (ਪੀਸੀਏ) ਨੇ ਚੀਨ ਦੀ ਨੌ-ਡੈਸ਼ ਲਾਈਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਚੀਨ ਸਾਗਰ 'ਤੇ ਉਸਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਚੀਨ ਨੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਚੀਨ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦਬਾਅ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਝੁਕੇਗਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਰਹੇਗਾ।
ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ 'ਤੇ ਵਧਦੇ ਦਬਾਅ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ, ਜਾਪਾਨ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਰਗੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਮਨੀਲਾ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਆਏ ਹਨ। ਦੱਖਣੀ ਚੀਨ ਸਾਗਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਪਾਰ ਲਈ ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਸਤਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨ ਦੀ ਇਹ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਕੂਟਨੀਤੀ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਲਈ ਸੰਕਟ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਪੂਰੇ ਇੰਡੋ-ਪੈਸੀਫਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਫੌਜੀ ਟਕਰਾਅ ਅਤੇ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਾ ਰਹੀ ਹੈ।
