ਭਾਰਤ ਦੀ SAFRAN ਤੇ DRDO ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਦਮ : ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਇੰਜਣ ਸੌਦੇ ਦਾ ਮਤਾ CCS ਪੁੱਜਾ

ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਡੈਸਕ - ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਸਫਰਾਨ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਸੰਗਠਨ (DRDO) ਦੇ ਗੈਸ ਟਰਬਾਈਨ ਖੋਜ ਸਥਾਪਨਾ (GTRE) ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਲੜਾਕੂ ਜੈੱਟ ਇੰਜਣ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਇਕ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਕੈਬਨਿਟ ਕਮੇਟੀ (CCS) ਕੋਲ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਲਈ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 120 kN (ਬਾਅਦ 'ਚ 140 kN ਤੱਕ ਅੱਪਗ੍ਰੇਡ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ) ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਵਾਲੇ ਇਸ ਇੰਜਣ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ 15 ਅਗਸਤ, 2026 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ ਨੌਂ ਪ੍ਰੋਟੋਟਾਈਪ ਬਣਾਏ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਭਾਰਤ ਇਸ ਪਾਵਰਪਲਾਂਟ ਲਈ 100% ਬੌਧਿਕ ਸੰਪਤੀ ਅਧਿਕਾਰ (IPR) ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖੇਗਾ। ਇਸ ਇੰਜਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਐਡਵਾਂਸਡ ਮੀਡੀਅਮ ਕੰਬੈਟ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ (ਏ.ਐੱਮ.ਸੀ.ਏ.) ਅਤੇ ਟਵਿਨ-ਇੰਜਣ ਡੈੱਕ-ਅਧਾਰਤ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ 'ਚ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਇਹ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਆਮ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ (DAP) ਦੀ ਬਜਾਏ DRDO ਵਿਕਾਸ ਕਲੀਅਰੈਂਸ (DAP) ਰੂਟ ਰਾਹੀਂ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਅਤੇ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੂੰ CCS ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਵੰਬਰ 2025 'ਚ, ਸਫਰਾਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਓਲੀਵੀਅਰ ਐਂਡਰੀਸ ਨੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ 120-140 kN ਕਲਾਸ ਇੰਜਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਗਰਮ ਭਾਗ ਅਤੇ ਸਿੰਗਲ-ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਬਲੇਡਾਂ ਸਮੇਤ ਇਕ ਸੰਪੂਰਨ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਪ੍ਰਗਟਾਈ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਕੁੱਲ ਲਾਗਤ ਅਤੇ ਚੋਣ ਸੰਬੰਧੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਿਪੋਰਟਾਂ 'ਚ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਦਾਅਵੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ ਕੁਝ ਅੰਕੜੇ 20,000 ਰੁਪਏ ਕਰੋੜ ਤੋਂ 61,000 ਰੁਪਏ ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਕ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸ਼ਰਤ ਰੱਖੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਵੇਂ ਇੰਜਣ ਦੇ ਬੌਧਿਕ ਸੰਪਤੀ ਅਧਿਕਾਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤ ਕੋਲ ਰਹਿਣਗੇ।