ਹੈਲਥ ਡੈਸਕ - ਅੱਜ ਦੇ ਦੌਰ 'ਚ ਜਿੱਥੇ ਮਾਂ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਸਿਹਤ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ 22 ਫੀਸਦੀ ਮਾਵਾਂ ਗੰਭੀਰ ਮਾਨਸਿਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। 'ਨੈਸ਼ਨਲ ਸੇਫ ਮਦਰਹੁੱਡ ਡੇਅ' ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ 'ਹਰ ਸਮੇਂ ਖੁਸ਼ ਰਹਿਣ ਦਾ ਦਬਾਅ' ਮਾਵਾਂ ਲਈ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਮਾਨਸਿਕ ਸਥਿਤੀ ਵਿਗੜਨ ਦੇ 4 ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਸੰਕੇਤ :-

ਪੌਜ਼ੀਟਿਵ ਟਾਕਸਿਸਿਟੀ 
- ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੌਰਾਨ ਹਾਰਮੋਨਸ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਕਾਰਨ ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਹੋਣਾ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ ਪਰ ਸਮਾਜਿਕ ਦਬਾਅ ਕਾਰਨ ਮਾਵਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਅਸਲੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ 'ਕਲੀਨਿਕਲ ਐਂਜਾਇਟੀ' ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਟੋਕੋਫੋਬੀਆ (ਡਿਲੀਵਰੀ ਦਾ ਡਰ)
- ਲਗਭਗ 14-16% ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਡਿਲੀਵਰੀ ਦੇ ਡਰ ਕਾਰਨ ਤਣਾਅ 'ਚ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਪੋਰਟ ਦੀ ਕਮੀ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਮਾੜੇ ਅਨੁਭਵ ਇਸ ਡਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਬ੍ਰੈਸਟਫੀਡਿੰਗ ਨਾ ਕਰਵਾ ਪਾਉਣਾ
- ਕਈ ਵਾਰ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਮਾਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਨਹੀਂ ਪਿਲਾ ਪਾਉਂਦੀ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ 'ਚ ਮਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਮੰਨਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਦਾ ਇਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ।

ਪੋਸਟਪਾਰਟਮ ਡਿਪ੍ਰੈਸ਼ਨ 
- ਡਿਲੀਵਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 70-80% ਮਾਵਾਂ 'ਬੇਬੀ ਬਲੂਜ਼' ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਉਦਾਸੀ, ਨੀਂਦ ਦੀ ਕਮੀ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਲੱਛਣ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹਿਣ, ਤਾਂ ਇਹ PPD ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ
ਮਾਹਿਰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਵਕਤ ਖੁਸ਼ ਰਹਿਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਨਾ ਕਰੋ। ਜੇਕਰ ਮਾਂ 'ਚ ਚਿੜਚਿੜਾਪਨ ਜਾਂ ਉਦਾਸੀ ਦੇ ਲੱਛਣ ਦਿਸਣ, ਤਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਸਾਥ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਲੋੜ ਪੈਣ 'ਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਸਲਾਹ ਲੈਣ ਤੋਂ ਗੁਰੇਜ਼ ਨਾ ਕਰੋ।