ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਝਟਕਿਆਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦੇ ਦਿੰਦੈ ਚਿਤਾਵਨੀ ! ਜਾਣੋ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੈ ਭਾਰਤ ਦਾ BhuDEV ਐਪ

ਗੈਜੇਟ ਡੈਸਕ - ਅੱਜ ਵੀ, ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਕਿ ਭੂਚਾਲ ਕਦੋਂ ਆਵੇਗਾ ਪਰ ਭੂਚਾਲ ਆਉਣ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਭੂਚਾਲ ਆਉਣ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੁਝ ਸਕਿੰਟ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਬਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਖੇਤਰ ਲਈ ਭੂਚਾਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਭੂਚਾਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੀ-ਵੇਵ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਭੂਚਾਲ ਆਉਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਕਿੰਟ ਪਹਿਲਾਂ ਚੇਤਾਵਨੀ ਭੇਜ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਸਿਸਟਮ ਭੂਚਾਲਾਂ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਸਮਝੀਏ ਕਿ ਇਹ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਕਿਹੜੇ ਖੇਤਰਾਂ 'ਚ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਦਸੰਬਰ 'ਚ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੰਸਦ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਭਾਰਤ ਕੋਲ ਭੂਚਾਲਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਖੇਤਰ 'ਚ ਇਕ ਰੀਅਲ-ਟਾਈਮ ਭੂਚਾਲ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਭੂਚਾਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਆਈਆਈਟੀ ਰੁੜਕੀ ਨੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ, ਭੂਦੇਵ ਨਾਮਕ ਇਕ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਸੀਸਮੋਲੋਜੀ ਪੀ-ਵੇਵਜ਼ ਦਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ, ਭੂਚਾਲ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਣ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵੀ ਆਫਟਰਸ਼ਾਕਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਨਵੇਂ ਐਲਗੋਰਿਦਮ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਭੂਚਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਵੇਵ ਜਾਂ ਪੀ ਵੇਵ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉੱਭਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੈਕੰਡਰੀ ਤਰੰਗਾਂ ਅਤੇ ਸਤਹੀ ਤਰੰਗਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਬਾਹੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਪਹਿਲਾਂ ਪੀ-ਤਰੰਗਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਜਲਦੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਖੇਤਰਾਂ 'ਚ ਇਕ ਚੇਤਾਵਨੀ ਭੇਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਉਪਾਅ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁਝ ਸਕਿੰਟ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

ਭਾਰਤ 'ਚ, ਇਹ ਸੈਂਸਰ ਨੈੱਟਵਰਕ ਵਰਤਮਾਨ 'ਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੜ੍ਹਵਾਲ ਅਤੇ ਕੁਮਾਊਂ ਖੇਤਰਾਂ 'ਚ ਤਾਇਨਾਤ ਹੈ। ਭੂਚਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਪੀ-ਵੇਵ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਸਰਗਰਮ ਫਾਲਟ ਲਾਈਨਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੈਂਸਰ ਲਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਹੇਠਲੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਭੇਜੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਤੇਜ਼ ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਝ ਸਕਿੰਟਾਂ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਸਮਾਂ ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਂ ਕੋਈ ਚੇਤਾਵਨੀ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੈਂਕੜੇ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਕਿੰਟ ਵਾਧੂ ਚੇਤਾਵਨੀ ਸਮਾਂ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਪਾਨ, ਤਾਈਵਾਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਕੋਲ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਨਤ ਭੂਚਾਲ ਪੂਰਵ ਚੇਤਾਵਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਹਨ।