ਵੈੱਬ ਡੈਸਕ - ਹਿੰਦੂ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 19 ਮਾਰਚ, 2026 ਚੇਤ ਨਰਾਤਿਆਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ ਹੈ ਅਤੇ ਨਰਾਤਿਆਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ, ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰੂਪ, ਦੇਵੀ ਸ਼ੈਲਪੁੱਤਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨਰਾਤਿਆਂ ਦੇ ਦਿਨ ਘਾਟ ਸਥਾਨਪਨ ਨਾਲ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਕਲਸ਼ ਸਥਾਨਪਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਸਾਲ ਚੇਤ ਨਰਾਤਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 19 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਹੁੰਦੀ ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ 27 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਨੌਂ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨਰਾਤਿਆਂ ਦੇ ਨੌਂ ਦਿਨ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਕੌਣ ਹੈ ਮਾਂ ਸ਼ੈਲਪੁੱਤਰੀ?

ਮਾਂ ਸ਼ੈਲਪੁਤਰੀ ਨੰਦੀ ਨਾਮ ਦੇ ਬਲਦ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮਾਂ ਦੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ 'ਚ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਅਤੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ 'ਚ ਕਮਲ ਦਾ ਫੁੱਲ ਹੈ। ਮਾਂ ਸ਼ੈਲਪੁਤਰੀ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਾ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਧੀ ਹੈ। ਮਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ੈਲਪੁਤਰੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਾ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਘਰ ਇਕ ਧੀ ਦੇ ਰੂਪ 'ਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ। ਦੇਵੀ ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਕ ਵਾਰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਕਸ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਇਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਯੱਗ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਯੱਗ 'ਚ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਨਹੀਂ ਭੇਜਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਦੇਵੀ ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਯੱਗ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਜ਼ਿੱਦ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਲਈ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਮਾਤਾ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸਮਾਰੋਹ 'ਚ ਚਲੀ ਗਈ। ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਕਸ਼ ਨੇ ਯੱਗ 'ਚ ਦੇਵੀ ਪਾਰਵਤੀ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਬਹੁਤ ਅਪਮਾਨ ਕੀਤਾ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਮਾਂ ਨੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਰੂਪ 'ਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਅਪਮਾਨ ਤੋਂ ਮਾਂ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰਕੇ ਯੱਗ ਦੀ ਅੱਗ 'ਚ ਛਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੇਵੀ ਪਾਰਵਤੀ ਦਾ ਜਨਮ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਾ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ੈਲਪੁੱਤਰੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਠੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਪਾਰਵਤੀ ਦਾ ਪਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।

ਦੇਵੀ ਸ਼ੈਲਪੁੱਤਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ

ਨਰਾਤਿਆਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ, ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਦੇਵੀ ਸ਼ੈਲਪੁੱਤਰੀ ਰੂਪ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਵੇਰੇ ਜਲਦੀ ਉੱਠੋ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੋ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੋ। ਫਿਰ, ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਫ਼ ਕਰੋ। ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਦੀਵੀ ਜੋਤ ਜਗਾਓ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਘੜਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੋ। ਹੁਣ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਚੌਕੀ 'ਤੇ ਲਾਲ ਕੱਪੜਾ ਵਿਛਾਓ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਰੱਖੋ। ਪਹਿਲਾਂ, ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ 'ਚ ਲਾਲ ਫੁੱਲ ਫੜ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਸ਼ੈਲਪੁੱਤਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰੋ। ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਲਾਲ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਦਾਣੇ, ਸਿੰਦੂਰ, ਧੂਪ, ਅਤਰ ਅਤੇ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਓ। ਦੇਵੀ ਦੇ ਮੰਤਰਾਂ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰੋ। ਘਿਓ ਨਾਲ ਦੀਵਾ ਜਗਾਓ। ਦੇਵੀ ਦੀ ਆਰਤੀ ਕਰੋ। ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਓ। ਘੰਟੀ ਵਜਾਓ। ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਚੜ੍ਹਾਓ।

ਮਾਂ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਓ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨਪਸੰਦ ਭੋਗ

ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ, ਦੇਵੀ ਸ਼ੈਲਪੁੱਤਰੀ ਨੂੰ ਗਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਘਿਓ-ਅਧਾਰਤ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਤੋਂ ਬਣੀ ਬਰਫੀ ਜਾਂ ਖੀਰ ਚੜ੍ਹਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਘਰ 'ਚ ਖੁਸ਼ੀ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਊਰਜਾ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।