ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ ’ਤੇ ਕਿਉਂ ਪਹਿਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ‘ਪੀਲੇ’ ਰੰਗ ਦੇ ਕੱਪੜੇ! ਜਾਣੋ ਕੀ ਹੈ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦਾ ਕਾਰਨ
1/21/2026 7:15:00 PM
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ- ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਪੰਚਮੀ ਜਾਂ ਗਿਆਨ ਪੰਚਮੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਦੇ ਆਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਵਿੱਦਿਆ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਦੇਵੀ ਮਾਂ ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਸੋਚਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਿਨ ਹਰ ਪਾਸੇ ਪੀਲਾ ਰੰਗ ਹੀ ਕਿਉਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ? ਸਰੋਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੇਵਲ ਪਰੰਪਰਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਗੰਭੀਰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕਾਰਨ ਵੀ ਛੁਪੇ ਹੋਏ ਹਨ।
1. ਰੁੱਤਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਸ਼ਿੰਗਾਰ
ਬਸੰਤ ਨੂੰ ‘ਰਿਤੂਰਾਜ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮੌਸਮ ਸੁਖ-ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਖੇਤ ਪੀਲੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਚਾਦਰ ਨਾਲ ਢਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਪੀਲਾ ਰੰਗ ਪਹਿਨਣਾ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਰੁੱਤ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
2. ਮਾਂ ਸਰਸਵਤੀ ਨਾਲ ਗੂੜ੍ਹਾ ਸਬੰਧ
ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਪੀਲਾ ਰੰਗ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਹੈ। ਇਹ ਰੰਗ ਸਾਦਗੀ, ਗਿਆਨ, ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਭਗਤ ਪੀਲੇ ਕੱਪੜੇ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਮਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
3. ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਮੋਹਰ
• ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਊਰਜਾ: ਪੀਲਾ ਰੰਗ ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ, ਜੋ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮ ਕਰਕੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਨਸਿਕ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਅਤੇ ਇਕਾਗਰਤਾ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਹਾਇਕ ਹੈ।
• ਸਿਹਤ ਦਾ ਰਾਜ਼: ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਨੁਸਾਰ ਪੀਲਾ ਰੰਗ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ‘ਪਿੱਤ’ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਤਰੰਗਾਂ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
4. ਪੀਲੇ ਪਕਵਾਨਾਂ ਦੀ ਧੂਮ
ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ 'ਤੇ ਕੇਵਲ ਪਹਿਰਾਵਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਭੋਜਨ ਵੀ ਪੀਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਕੇਸਰੀ ਹਲਵਾ, ਮਿੱਠੇ ਚੌਲ, ਖਿਚੜੀ ਅਤੇ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦਾ ਸਾਗ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਕਵਾਨ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੁਭਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਬਦਲਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
