ਰਾਤ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ? ਜਾਣੋ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦਾ ਕਾਰਨ
2/25/2026 5:46:06 PM
ਵੈੱਬ ਡੈਸਕ- ਕਿਸੇ ਆਪਣੇ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਦਾ ਦੁੱਖ ਬਹੁਤ ਡੂੰਘਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਮੌਤ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਦੀ ਸਵੇਰ ਤੱਕ ਟਾਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਈ ਧਾਰਮਿਕ, ਜੋਤਿਸ਼ ਕਾਰਨ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਸਾਡੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ 'ਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ
ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਤ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਊਰਜਾ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਨੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਇਕੱਲਾ ਛੱਡਿਆ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਰਾਤ ਵੇਲੇ ਦਾਹ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਆਤਮਾ ਦੀ ਅਗਲੀ ਯਾਤਰਾ 'ਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸਵੇਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਰਨ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਉਚਿਤ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੋਤਿਸ਼ ਅਤੇ ਪੰਚਕ ਕਾਲ ਦਾ ਮਹੱਤਵ
ਹਿੰਦੂ ਜੋਤਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਤਰ 'ਚ 'ਪੰਚਕ ਕਾਲ' ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਅਸ਼ੁੱਭ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਮੌਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਅਕਸਰ ਪੰਡਿਤਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾ ਆਵੇ।
ਵਿਹਾਰਕ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਰਨ
ਇਸ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੁਝ ਵਿਹਾਰਕ ਕਾਰਨ ਵੀ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ 'ਚ ਪਿੰਡਾਂ 'ਚ ਕੱਚੇ ਘਰਾਂ ਜਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵੇਹੜਿਆਂ 'ਚ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਖਤਰਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਰਾਤ ਭਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਕੋਈ ਮੈਂਬਰ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਦੇ ਕੋਲ ਬੈਠ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਧੂਫ਼, ਅਗਰਬੱਤੀ ਅਤੇ ਦੀਵੇ ਜਗਾ ਕੇ ਮਾਹੌਲ ਨੂੰ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਆਤਮਾ ਦਾ ਮੋਹ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ
ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੌਤ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਆਤਮਾ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਨੂੰ ਇਕੱਲਾ ਨਾ ਛੱਡਣਾ ਅਤੇ ਰਾਤ ਭਰ ਭਜਨ-ਕੀਰਤਨ ਕਰਨਾ ਆਤਮਾ ਪ੍ਰਤੀ ਸਨੇਹ, ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਧੁਨਿਕ ਨਜ਼ਰੀਆ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਾਲੇ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟਾਂ 'ਚ 24 ਘੰਟੇ ਸਹੂਲਤਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਆਪਣੀ ਆਸਥਾ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਅੰਤਿਮ ਵਿਦਾਈ ਦੇਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਰੀਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਨ ਦਾ ਇਕ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰਤ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।
ਜਗ ਬਾਣੀ ਈ-ਪੇਪਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਐਪ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
For Android:- https://play.google.com/store/apps/details?id=com.jagbani&hl=en
For IOS:- https://itunes.apple.com/in/app/id538323711?mt=8
For Whatsapp:- https://whatsapp.com/channel/0029Va94hsaHAdNVur4L170e
