ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਸਟਾਰਲਿੰਕ ਦੀ ਦੇਰੀ ’ਤੇ ਭੜਕੇ ਐਲਨ ਮਸਕ, ਬੋਲੇ ‘ਬੇਹੱਦ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀ’ ਪਾ ਰਹੇ ਨੇ ਅੜਿੱਕਾ!

ਬਿਜ਼ਨੈੱਸ ਡੈਸਕ - ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਸੇਵਾ ਸਟਾਰਲਿੰਕ ਦੀ ਵਪਾਰਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੀ ਦੇਰੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਐਲਨ ਮਸਕ ਨੇ ਤਿੱਖਾ ਹਮਲਾ ਬੋਲਿਆ ਹੈ। ਸਪੇਸਐਕਸ (SpaceX) ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਮੰਚ ‘ਐਕਸ’ (X) 'ਤੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਕੁਝ ‘ਓਲੀਗਾਰਕ’ ਯਾਨੀ ਬੇਹੱਦ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸਟਾਰਲਿੰਕ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ‘ਏਕਾਧਿਕਾਰਵਾਦੀ ਸ਼ਿਕੰਜਾ’ ਕਾਇਮ ਰਹੇ। ਮਸਕ ਨੇ ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਿਸੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਜਾਂ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਲਿਆ, ਪਰ ਲਿਖਿਆ, “ਤੁਸੀਂ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਉਹ ਕੌਣ ਹਨ, ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਜਨਤਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਅਪਰਾਧ ਹੈ।”

‘ਸਸਤਾ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਪਹੁੰਚਾਏਗਾ ਸਟਾਰਲਿੰਕ’

ਮਸਕ ਨੇ ਇਹ ਟਿੱਪਣੀ ਉਸ ਪੋਸਟ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਟਾਰਲਿੰਕ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਮੋਬਾਈਲ ਟਾਵਰ ਜਾਂ ਫਾਈਬਰ ਨੈੱਟਵਰਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ। ਮਸਕ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਟਾਰਲਿੰਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਕਿਫਾਇਤੀ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੌਜੂਦਾ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਖਰਚ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕ ਸਕਦੇ ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਹੁਣੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਅਤੇ ਦੁਰਗਮ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਪਹੁੰਚ ਵਧਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਜਤਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਲਾਇਸੈਂਸ ਮਿਲਿਆ, ਪਰ ਅੰਤਿਮ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ

ਸਟਾਰਲਿੰਕ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਸੇਵਾ ਦੇਣ ਦਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਮਿਲ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਵਪਾਰਕ ਸੇਵਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਅਤੇ ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਬੈਂਡ ਵੰਡ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਹੈ। ਬਲੂਮਬਰਗ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੰਬੰਧੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸਟਾਰਲਿੰਕ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਟਕੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਮਾਮਲੇ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦੀਆਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨੈੱਟਵਰਕ ਤਿਆਰ, 20 ਗੇਟਵੇ ਸਾਈਟਾਂ ਬਣੀਆਂ

ਸਟਾਰਲਿੰਕ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਲਈ ਕਾਫੀ ਤਿਆਰੀ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲਈ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 20 ਗੇਟਵੇ ਸਾਈਟਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਐਂਟੀਨਾ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲੋੜਾਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੰਟਰੋਲ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਰਤੀ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਦਾ ਡਾਟਾ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਰੱਖਣ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

‘ਭਾਰਤ ਤਿਆਰ ਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਸੇਵਾ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ’

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਬੀਤੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਉਦਯੋਗ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸਟਾਰਲਿੰਕ ਦੀ ਬਿਜ਼ਨਸ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨਜ਼ ਦੀ ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਲੌਰੇਨ ਡ੍ਰੇਅਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਨਿਯਾਮਕਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਟਾਰਲਿੰਕ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਆਪਣਾ ਨੈੱਟਵਰਕ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਭਾਰਤ ਤਿਆਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਅਸੀਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਖੜ੍ਹੇ ਹਾਂ।

ਜੀਓ ਅਤੇ ਏਅਰਟੈੱਲ ਵੀ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਦੌੜ ਵਿੱਚ

ਭਾਰਤ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਤਿੰਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਸੰਚਾਰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਲਾਇਸੈਂਸ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਟਾਰਲਿੰਕ, ਰਿਲਾਇੰਸ ਜੀਓ ਅਤੇ ਵਨਵੈਬ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਅਜੇ ਪੂਰਨ ਵਪਾਰਕ ਸੇਵਾ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਬਾਜ਼ਾਰ ਫਿਲਹਾਲ ਨਿਯਾਮਕੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਵੰਡ ਦੇ ਅਗਲੇ ਕਦਮ 'ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਦਿਲਚਸਪ ਹੈ ਦੋਵਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਸਟਾਰਲਿੰਕ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤਾ

ਮਾਮਲਾ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਦਿਲਚਸਪ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਏਅਰਟੈੱਲ ਅਤੇ ਸਟਾਰਲਿੰਕ ਵਿਚਾਲੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸਹਿਯੋਗ ਵੀ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਏਅਰਟੈੱਲ, ਵਨਵੈਬ ਸੰਚਾਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਯੂਟੈਲਸੈਟ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਏਅਰਟੈੱਲ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਸਟਾਰਲਿੰਕ ਸੇਵਾਵਾਂ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਸਪੇਸਐਕਸ ਨਾਲ ਭਾਈਵਾਲੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਰਿਲਾਇੰਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਸੰਚਾਰ ਯੋਜਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੀਓ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨਜ਼, ਲਕਜ਼ਮਬਰਗ ਦੀ SES ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਉੱਦਮ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਧਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ ਟੱਕਰ

ਸਟਾਰਲਿੰਕ ਦੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਐਂਟਰੀ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਬਾਜ਼ਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕੁਝ ਵੱਡੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੇ ਦਬਦਬੇ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸਟਾਰਲਿੰਕ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਨਜ਼ੂਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਵੰਡ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮੌਜੂਦਾ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਸਕ ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਬਿਆਨ ਨੇ ਇਸ ਨਿਯਾਮਕੀ ਦੇਰੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਬਹਿਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਗਰਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।