UPI ਦੇ 10 ਸਾਲ: ਭਾਰਤ ਨੇ ਡਿਜੀਟਲ ਭੁਗਤਾਨਾਂ ''ਚ ਰਚਿਆ ਇਤਿਹਾਸ, ਟਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ਚ ਰਿਕਾਰਡ ਵਾਧਾ
Monday, Aug 24, 2026 - 06:54 PM (IST)
ਬਿਜ਼ਨੈੱਸ ਡੈਸਕ : ਯੂਨੀਫਾਈਡ ਪੇਮੈਂਟਸ ਇੰਟਰਫੇਸ (UPI) ਨੇ ਪਿਛਲੇ 10 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਡਿਜੀਟਲ ਭੁਗਤਾਨ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਨੁਸਾਰ, 25 ਅਗਸਤ, 2016 ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, UPI ਰਾਹੀਂ ਸਾਲਾਨਾ ਲੈਣ-ਦੇਣ 2016-17 ਵਿੱਚ 17.8 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ 2025-26 ਵਿੱਚ 24,162 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ UPI ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 13,000 ਗੁਣਾ ਵਾਧਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦਾ ਮੁੱਲ ਵੀ 7,000 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ ਲਗਭਗ 314 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : 'ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ ਅਸਲੀ ਤਬਾਹੀ, ਇਸ ਗਲੋਬਲ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਬਚ ਸਕੇਗਾ ਭਾਰਤ'
ਜੁਲਾਈ 2026 'ਚ ਕਾਇਮ ਹੋਇਆ ਨਵਾਂ ਰਿਕਾਰਡ
NPCI ਦੁਆਰਾ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (RBI) ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ UPI, 2026 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਮਈ 2026 ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ, ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ 2,320 ਕਰੋੜ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ 2,366 ਕਰੋੜ ਦੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜੋ ਕਿ UPI ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਕੜਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ਹੁਣ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ ਪੁਰਾਣੇ Cheque, ਬਦਲ ਲਓ ਆਪਣੀ Chequebook, ਬਦਲ ਗਏ ਹਨ ਨਿਯਮ
703 ਬੈਂਕ UPI ਨਾਲ ਜੁੜੇ
UPI ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਵਾਲੇ ਬੈਂਕਾਂ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। 2016-17 ਵਿੱਚ, ਸਿਰਫ਼ 44 ਬੈਂਕ UPI ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ 2025-26 ਵਿੱਚ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਵਧ ਕੇ 703 ਹੋ ਗਈ। ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2025-26 ਵਿੱਚ ਅਨੁਮਾਨਿਤ 24,162 ਕਰੋੜ UPI ਲੈਣ-ਦੇਣ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਡਿਜੀਟਲ ਭੁਗਤਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ਸਰਕਾਰੀ ਅਨਾਜ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਖ਼ਬਰ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਸਮੇਤ 7 ਸੂਬਿਆਂ 'ਚ E-Rupee ਨਾਲ ਮਿਲੇਗਾ ਰਾਸ਼ਨ
ਡਿਜੀਟਲ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨੀਂਹ
UPI ਭਾਰਤ ਦੇ ਡਿਜੀਟਲ ਜਨਤਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਤੁਰੰਤ ਵਿਅਕਤੀ-ਤੋਂ-ਵਿਅਕਤੀ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀ-ਤੋਂ-ਵਪਾਰੀ ਭੁਗਤਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। UPI ਨੇ ਡਿਜੀਟਲ ਵਿੱਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਵਧਾਉਣ, ਡਿਜੀਟਲ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸਮਾਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ।
ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ UPI ਦਾ ਦਬਦਬਾ
UPI ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵੀ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਦਰਾ ਫੰਡ (IMF) ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰੀਅਲ-ਟਾਈਮ ਭੁਗਤਾਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। IMF ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 2025 ਵਿੱਚ UPI ਗਲੋਬਲ ਰੀਅਲ-ਟਾਈਮ ਭੁਗਤਾਨ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦਾ ਲਗਭਗ 49 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੋਵੇਗਾ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ਮਸ਼ਹੂਰ ਪੰਜਾਬੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਗਾਇਕ ਦਾ ਡਾਕੂ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ ਨਾਮ, ਵਜ੍ਹਾ ਜਾਣ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਰਹਿ ਜਾਓਗੇ ਹੈਰਾਨ
11 ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ UPI
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੁਗਤਾਨ ਨੈੱਟਵਰਕ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, UPI ਹੁਣ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਇਹ UAE, ਫਰਾਂਸ, ਭੂਟਾਨ, ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ, ਨੇਪਾਲ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ, ਮਾਰੀਸ਼ਸ, ਕਤਰ, ਕੰਬੋਡੀਆ, ਗ੍ਰੀਸ ਅਤੇ ਮਾਲਦੀਵ ਸਮੇਤ 11 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।
ਅਗਲੇ ਦਹਾਕੇ 'ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਨਜ਼ਰ
ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, UPI ਦਾ ਅਗਲਾ ਦਹਾਕਾ ਡਿਜੀਟਲ ਭੁਗਤਾਨ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨਵੇਂ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੂੰ UPI ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਨੀਤੀ ਸਹਾਇਤਾ, ਤਕਨੀਕੀ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸਮਾਵੇਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਡਿਜੀਟਲ ਭੁਗਤਾਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ 'ਤੇ ਵੀ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ਝੋਪੜੀ 'ਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ Youtuber, ਖੜ੍ਹੀ ਕੀਤੀ ਕਰੋੜਾਂ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ, ਹੁਣ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ 80 ਲੱਖ ਦੀ ਮਰਸਿਡੀਜ਼
ਨੋਟ - ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਬਾਰੇ ਕੁਮੈਂਟ ਬਾਕਸ ਵਿਚ ਦਿਓ ਆਪਣੀ ਰਾਏ।
ਜਗਬਾਣੀ ਈ-ਪੇਪਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਐਪ ਨੂੰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
For Android:- https://play.google.com/store/apps/details?id=com.jagbani&hl=en
For IOS:- https://itunes.apple.com/in/app/id538323711?mt
